فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گرانیگاه نظریه­ ی جان رالز درباره عدالت، نحوه­ ی گزینش دو اصل عدالت به‌گونه‌ای است که طرف‌های گفتگو، میزان بروز خطا در انتخاب‌های خود را به حداقل ممکن کاهش دهند. رالز بر پایه ­ی اصول نظری در انتخاب عقلانی بر مدار تقدم حق بر خیر، اصول برنامه­ ی عقلانی برای انتخاب خیر، به­ ویژه عقلانیت سنجش‌گرانه و نیز گزینش قراردادگرایی که برخلاف رویکردهای غایت‌گرا و شهودگرا انتخاب‌ها را در قلمرو حق محدود می­ کند می‌کوشد راه انتخاب عقلانی را هموار سازد. بدین سان، اشخاص عاقل، آزاد و برابر از رهگذر گفتگوی متأملانه با خود و با هم ­ترازان خود، حول محور عدالت به گزینش عقلانی می‌پردازند. در پژوهش حاضر، روش تحلیل مفهومی و ارزیابی انتقادی بر پایه ­ی فلسفه ­ی تحلیلی به‌کار گرفته شده است. بحث اساسی در این مقاله آن است که عقلانیت سنجش‌گرانه­ی رالز چگونه و از چه راهی به توافق میان شهروندان می‌انجامد. یافته‌های این پژوهش، پس‌از سنجش ظرفیت‌های اصول یادشده و خاصه عقلانیت سنجش‌گرانه در عرصه­ ی رسیدن به انتخاب، دست­یابی شهروندان به توافق از رهگذر گفتگو در جهت حل و فصل مسائل کلان اجتماعی و سیاسی است. نظریه­ ی منطقی و به‌سامان رالز در این زمینه، به ­مثابه پشتوانه ­ی ستبرِ فلسفی، ظرفیت‌ها و امکانات انجام گفتگوی مؤثر و سرانجام نیل به توافق‌های بنیادینِ جمعی را درحد امکان افزایش می‌دهد.