فعالیت نورونی هستة کودیت چپ در حین زبانگردانی: شواهد fMRI از دوزبانههای ترکی-فارسی
نویسندگان
1 دکتری زبانشناسی، گروه زبانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه علوم اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.
3 استاد، گروه روانشناسی، دانشگاه هومبولت برلین، برلین، آلمان.
doi
10.22034/jmpr.2023.57614.5732چکیده
درک تغییرات بیناجملهای به هنگام تغییر از زبان غالب به زبان غیرغالب، منجر به فعالیت نواحی مرتبط با شناخت میشود. هستة کودیت بخشی از عقدههای قاعدهای در مغز انسان است که بهنظر میرسد بیشتر در کنترل زبان (انتخاب/بازداری) نقش دارد. اخیراً، نویسندگان حاضر در یک مطالعة تصویربرداری تشدید مغناطیسی کارکردی (fMRI)، حساسیت هستة کودیت به محرکهای زبان اول در دوزبانههای ترکی-فارسی در حین یک تکلیف دوزبانه در سطح کل-مغز (Whole-Brain) را شناسایی کردند. مطالعة حاضر درصدد است تا با اتخاذ رویکرد ناحیة موردنظر (ROI) الگوی فعالیت هستة کودیت دوجانبه را برای هر دو زبان اول و دوم بررسی کند. بدینمنظور، درصد تغییر سیگنال محرکهای دستوری و نادستوری در زبان اول و دوم بهعنوان معیار «شدت» برای هر شرکتکننده استخراج شد. سیوشش فرد دوزبانة ترکی-فارسی (21 زن) که زبان فارسی را بهطور رسمی از سن 7 سالگی آموخته بودند، انتخاب شدند. بر مبنای شاخص تسلط دوزبانه، هیچ تفاوت معناداری بین سطوح بالای بسندگی شرکتکنندگان در زبان اول (ترکی) و دوم (فارسی) وجود نداشت. شرکتکنندگان یک آزمون شنیداری قضاوت دستوریبودگی با پارادایم زبانگردانی جایگزین را در حین اخذ تصاویر fMRI اجرا کردند. نتایج مبتنی بر ROI، اثر دستوریبودگی را در زبان اول و کودیت چپ تأیید کرد. بر اساس یافتههای حاضر، پیشنهاد میشود که (الف) فعالیت همزمان زبانها با محدودیتهای زبانی از جمله پیشبینیپذیری و بافت جملات یک تکلیف کنترل میشود و (ب) هستة کودیت چپ اساساً در انتخاب و بازداری یک زبان نقش ایفا میکند.