فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در آزمایش‌های چندمکانی به علت وجود اثرمتقابل ژنوتیپ در محیط انتخاب ژنوتیپ‌های دارای پایداری وسیع در مکان‌های مختلف دشوار بوده و استفاده از روش GGE بای‌پلات می‌تواند سودمند باشد. هدف از انجام این پژوهش انتخاب لاین‌های برتر گندم نان بهاره با عملکرد دانه بالا، مقاوم به بیماری‌های زنگ زرد و قهوه‌ای و دارای صفات مطلوب زراعی از میان خزانه دریافتی از مرکز بین المللی تحقیقات کشاورزی در مناطق خشک (ICARDA) در اقلیم معتدل کشور بود. برای این منظور 50 ژنوتیپ گندم نان (با احتساب رقم پارسی به عنوان شاهد) در سال زراعی 96-95 در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در دو تکرار در سه ایستگاه کرج، کرمانشاه و زرقان مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تجزیه ‌واریانس ‌مرکب نشان داد که اثرمتقابل ژنوتیپ در محیط از نظر آماری معنی‌دار بود. مقایسه میانگین ژنوتیپ‌ها نشان داد که ژنوتیپ شماره‌ 32 بیشترین عملکرد و ژنوتیپ شماره 25 کمترین عملکرد را داشتند. بررسی هم‌زمان پایداری و عملکرد ژنوتیپ‌ها با استفاده از بای‌پلات مختصات محیط متوسط نشان داد که ژنوتیپ‌های 32، 18، 24، 28، 31، 14، 33، 19، 29 و 2 دارای بالاترین عملکرد بودند که از میان آن‌ها، ژنوتیپ‌های 32، 18، 24، 14، 29 و 2 دارای عملکرد دانه پایدارتری بودند. در نهایت با در نظر گرفتن واکنش به بیماری و سایر خصوصیات مطلوب مورد نظر، تعداد هشت ژنوتیپ با شماره‌های 32، 24، 28، 14، 33، 19، 29 و 2 به عنوان لاین‌های برتر انتخاب و به آزمایش مقایسه عملکرد مقدماتی سراسری اقلیم معتدل برای مطالعات تکمیلی هدایت شدند.