شناسایی زون‌های تراوا در محدوده معدن مس دره‌زار سیرجان با استفاده از تحلیل سری زمانی بارش و سطح آب زیرزمینی

نویسندگان

1 عضو هییت علمی دانشکده علوم زمین دانشگاه صنعتی شاهرود

2 دانشجوی دکتری آب شناسی دانشگاه صنعتی شاهرود

3 عضو هیأت علمی گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
10.22034/hydro.2020.11036
چکیده

معدن مس دره‌زار در فاصله‌ی 50 کیلومتری شمال‌غرب شهر سیرجان در استان کرمان قرار دارد. در این تحقیق تحلیل سری زمانی بارش و سطح ایستابی در چاههای مشاهده‌ای انجام شده است. به دلیل عدم پمپاژ آب زیرزمینی در معدن، تغییرات سطح ایستابی تنها تحث تاثیر نوسانات بارش و رودخانه دایمی منطقه است. در سری‌های زمانی سطح ایستابی محدوده‌ی معدن طی دوره زمانی 97-1394 روندهای خطی نزولی یا کاهشی دیده می‌شوند. همچنین مؤلفه‌ی فصلی با دوره تناوب 12 ماهه در سری‌های زمانی بارش و سطح ایستابی مشاهده می‌شود که ناشی از تغییرات سالیانه شرایط اقلیمی است. تأخیر زمانی بین اثر بارش بر سطح ایستابی عمدتاً بین 1 تا 2 ماه متغیر می‌باشد و این تأخیر زمانی در محدوده‌ی جنوب شرقی پیت تا یک سال افزایش یافته است و احتمالاً زونی با تراوایی کم در این قسمت وجود دارد. تاخیر زمانی پاسخ سطح ایستابی در چاه‌های مشاهده‌ای نسبت به تغییرات مکانی بار هیدرولیکی در مقابل طول فاصله مکانی بین چاه‌ها نشان می‌دهد همبستگی قوی بین آنها وجود ندارد. در واقع پاسخ سطح ایستابی به تغییرات بار هیدرولیکی در آبخوان سنگی منطقه، چندان وابسته به طول فاصله بین چاه‌های مشاهده‌ای نیست و احتمالا ارتباط هیدرولیکی از طریق زون‌های با تراوایی بالا انجام می‌شود. همچنین تعداد تأخیرهای زمانی کمتر از 1 ماه در هر چاه، در مقابل متوسط تأخیر زمانی نشان می‌دهد در شمال و جنوب پیت، کمترین تأخیر زمانی در پاسخ به تغییرات سطح ایستابی و بیشترین تعداد تأخیر زمانی کمتر از 30 روز مشاهده می‌شود. بنابراین زون‌های با تراوایی بالا احتمالا در قسمت شمال و جنوب پیت قرار دارند و مکان‌های مناسب جهت حفر چاه های زهکشی تشخیص داده شد. درنهایت بر مبنای مدل سه بعدی لیتولوژی، زون تراوای حاصل از هوازدگی در ارتفاع 2500 تا 2600 متر بالاتر از سطح دریا، منطبق با ارتفاع سطوح تراوش، در منطقه گسترش یافته است.