ارزیابی وضعیت هیدروژئولوژیکی سایت هیپ لیچینگ معدن مس سونگون (آذربایجان شرقی) و تحلیل پتانسیل آلودگی زیستمحیطی
نویسندگان
1 استادیار، گروه زمین شناسی، دانشگاه یزد، یزد
doi
10.22034/hydro.2020.11067چکیده
رهاسازی سیالات سمی از سایت هیپ لیچینگ به محیط زیست میتواند سلامت اکوسیستم و جمعیتهای انسانی اطراف آن را تحت تأثیر قرار دهد. شناخت شرایط هیدروژئولوژیکی مبتنی بر رفتار هیدروژئوشیمیایی منابع آبی در ساختگاه سایت هیپ لیچینگ معدن مس سونگون به عنوان مهمترین اقدامی که باید در پیشگیری از مشکلات زیستمحیطی محتمل انجام شود؛ راه را برای توسعه پایدار در محل این معدن هموار میسازد. در این مطالعه سعی شده است از بازدیدهای صحرایی، نمونهبرداری از منابع آب زیرزمینی، مطالعات ژئوفیزیکی، مطالعات ژئوتکنیکی و مدلسازی معکوس ژئوشیمیایی برای تحلیل وضعیت هیدروژئولوژیکی منطقه استفاده شود. وجود شبکه درز و شکافها و توسعه آنها تا اعماق زیاد نشان میدهد که برخی مسیرهای ترجیحی عمیق را میتوان برای جریان آب در این منطقه در نظر گرفت. هدایت آب از شبکه درز و شکافدار به مناطقی با شکستگی بیشتر ناشی از گسلخوردگی و در کنار آن تمایل گرادیان هیدرولیکی و همچنین وضعیت توپوگرافی منطقه به سمت مناطق جنوبی موجب شده است که سطح ترشدگی وسیعی در این محدوده مشاهده شود. با توجه به تحلیل شرایط هیدروژئولوژیکی منطقه، به نظر میرسد که پتانسیل تشکیلات و ساختارهای زمینشناسی منطقه و همچنین شبکه درز و شکافی موجود در این محدوده توان انتقال و ذخیرهسازی بالای آب را ندارد. از طرفی دیگر نیز باید عنوان داشت که توان هیدرولوژیکی و اقلیمی منطقه در تأمین حجم قابل توجهی آب را ندارد و همین امر مانع تشکیل منابع آب زیرزمینی و یا به تعبیری آبخوان در این منطقه شده است. بنابراین، پتانسیل ایجاد مشکلات زیستمحیطی در این سایت به دلیل نشت از لاینر سایت هیپ لیچینگ و همچنین آلودگی در وسعت نگران کننده وجود نخواهد داشت. با این وجود، ایجاد و توسعه تأسیساتی برای زهکشی آبهای تجمع یافته در سطح و نزدیک سطح زمین میتواند میزان ریسک ایجاد مشکلات زیست محیطی را به کمترین مقدار برساند.