نقش واسطه‌ای رفتارهای سلامت در رابطة پنج عامل بزرگ شخصیت و استفادة پرخطر و مشکل‌آفرین از اینترنت

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.48308/apsy.2022.223335.1202
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف آزمون نقش واسطه‌ای رفتار‌های سلامت در رابطة ویژگی‌های شخصیتی و رفتار استفادة پرخطر و مشکل‌آفرین از اینترنت در دانشجویان انجام شد.روش: در این پژوهش همبستگی، ۲۷۹ دانشجو (۱۱۶ پسر و ۱۶۳ دختر) که با استفاده از روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند، به نسخة کوتاه پرسشنامه پنج عاملی بزرگ شخصیت (مک‌کری و کاستا، ۱۹۸۷)، نیمرخ سبک زندگی ارتقا دهندة سلامت ـ نسخة تجدید‌نظرشده دوم (والکر، سیچریست و پندر، ۱۹۹۵) و مقیاس غربالگری استفادة پرخطر و مشکل‌آفرین از اینترنت (جلینکینگ و همکاران، ۲۰۱۴) پاسخ دادند. به منظور آزمون روابط مفروض در مدل پیشنهادی از روش آماری مدل‌یابی معادله ساختاری استفاده شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که مدل واسطه‌مندی نسبی رفتار‌های ارتقا دهندة سبک زندگی سلامت‌محور در رابطة ویژگی‌های شخصیتی و استفادة پرخطر و مشکل‌آفرین از اینترنت با داده‌ها برازش مطلوبی داشت. نتایج نشان داد که در مدل مفروض، تمامی وزن‌های رگرسیونی از لحاظ آماری معنادار بودند و متغیر‌های صفات شخصیت و رفتار‌های سلامت، ۴۲ درصد از واریانس نمرات رفتار‌های استفادة پرخطر و مشکل‌آفرین از اینترنت را تبیین کردند.نتیجه‌گیری: در مجموع، نتایج مطالعة حاضر همسو با دیگر دغدغة تحرکات نظری و تجربی نشان داد که پنج عامل بزرگ شخصیت از طریق تقویت و یا تضعیف منابع خودنظم‌بخشی مانند حالت‌های عاطفی، ادراکات از کنترل و جهت‌گیری‌های هدف‌مدارانه و متعاقب آن فراخوانی رفتار‌های تسهیل‌گر/بازدارنده سبک زندگی سلامت‌محور، در پیش‌بینی رفتار استفادة پرخطر و مشکل‌آفرین از فناوری اینترنت در دانشجویان مؤثر واقع می‌شود.