باورهای خودکارآمدی، هیجان‌های پیشرفت و بهزیستی تحصیلی: یک تحلیل میانجیگر

نویسندگان

1 استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی،دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی،دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.48308/apsy.2023.232016.1502
چکیده

هدف: این پژوهش با هدف آزمون نقش واسطه‌ای هیجا‌ن‌های پیشرفت در رابطة بین باور‌های خودکارآمدی با بهزیستی تحصیلی در دانشجویان انجام شد.روش: ۳۰۰ دانشجوی کارشناسی (۱۵۰ پسر و ۱۵۰ دختر) که با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند، به پرسشنامة خودکارآمدی تحصیلی (زاژاکووا، لینچ و اسپنشادا، ۲۰۰۵)، نسخة کوتاه پرسشنامه هیجا‌ن‌های پیشرفت (عبدالله‌پور، ۱۳۹۴)، سیاهة مشغولیت تحصیلی (سالملاـ آرو و آپادایا، ۲۰۱۲) و سیاهة فرسودگی تحصیلی (سالملا ـ آرو، کیورا، لسکینن و نورمی، ۲۰۰۹) پاسخ دادند. برای آزمون مدل پیشنهادی پژوهش از روش آماری مدل‌یابی معادله ساختاری استفاده شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که مدل پیشنهادی واسطه‌مندی نسبی هیجا‌ن‌های پیشرفت در رابطه باور‌های خودکارآمدی تحصیلی با بهزیستی تحصیلی در دانشجویان با داده‌ها برازش مطلوبی داشت. همچنین، نتایج نشان داد که در مدل مفروض، تمامی وزن‌های رگرسیونی (به جز ضرایب مسیر مربوط به اثر مستقیم باور‌های خودکارآمدی تحصیلی بر مشغولیت تحصیلی و فرسودگی تحصیلی) از لحاظ آماری معنادار بودند و در این مدل به ترتیب ۶۱ و ۵۹ درصد از پراکندگی نمرات مشغولیت تحصیلی و فرسودگی تحصیلی از طریق متغیر‌های مکنون خودکارآمدی تحصیلی و هیجا‌ن‌های پیشرفت تبیین شد.نتیجه‌گیری: این یافته‌ها با پیش‌بینی بهزیستی تحصیلی به عنوان یک نشانگر کیفی اثربخشی زندگی تحصیلی یادگیرندگان از طریق باور‌های خودکارآمدی تحصیلی، شواهدی مضاعف و تکمیل‌کننده‌ای را در دفاع از آموزه‌های نظریة کنترل ـ ارزش هیجانات پیشرفت، فراهم آورد.