بازفهمی‌ هویت‌های تاریخی از موضع روشِ تبارشناسانه‌: با تأکید بر نظریه فوکو‌

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات

3 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات

4 دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس

doi
چکیده

شناخت هویت‌های تاریخی از طریق روایت‌های مختلفی از جمله ازلی‌گرایانه، پست‌مدرن و جامعه‌شناسی تاریخی صورت می‌گیرد، ولی ما در اینجا به معرفی روایت تبارشناختی‌ از هویت تاریخی با تأکید بر نظریه ­ی‌ فوکو‌ می‌پردازیم. این روایت، هویت را همواره در طول تاریخ مسئله­ ای محوری می‌داند که در متن روابط و مناسبات قدرت قرارگرفته است. بر این اساس، نیروهای مختلف موجود در هر دوره­ ی تاریخی سعی در اعمال قدرت بر هویت تاریخی را داشته‌اند که این امر را از طریق نهادها، ابزارها، تکنیک‌ها، تاکتیک‌ها، گفتمان‌های مختلف انجام دادند. در کنار این مسئله‌ و با توجه به «حدوثی‌ بودن» تاریخ از دیدگاه تبارشناختی‌ فوکو‌، در دوره‌ها و تبارهای‌ مختلف تاریخی و با حضور نیروهای جدید در اطراف هویت تاریخی، ما همواره شاهد «برساخته‌شدن» وجوه گوناگون هویتی در طول تاریخ بوده و هستیم. مسئله­ ی اصلی مقاله­ ی حاضر، شناخت روش تبارشناسی فوکو‌ و تفاوت روش‌های فوکو‌ با دیگر روش‌های موجود است و در ادامه، فهم ویژگی‌های تبارشناسی در شناخت هویت‌های تاریخی است. بر این اساس، ابتدا تفاوت روش­ شناختی فوکو‌ با دیگر روش‌‌ها درباره هویت را مشخص می‌کنیم، سپس به بررسی ویژگی‌های شاخص روشی فوکو‌ درباره هویت می‌پردازیم.