غربالگری الکترونیکی مشکلات روان‌شناختی کودکان: ارزشیابی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس‌های والدین و معلمان

نویسندگان

1 استادیار گروه روانشناسی کاربردی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 پزشک، معاونت پیشگیری قوه قضاییه، تهران، ایران

3 هیات علمی وابسته دانشگاه آزاد تهران شمال، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد، واحد تهران شمال ، ایران

4 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

5 دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

6 دکترای علوم ارتباطات اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

7 استادیار گروه رشد و پرورش کودکان پیش از دبستان، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران

8 کارشناس ارشد حقوق بین‌الملل، معاونت پیشگیری قوه قضاییه، تهران ایران

doi
10.48308/apsy.2024.234689.1615
چکیده

هدف: به دلیل اهمیت غربالگری به‌هنگام مشکلات روان‌شناختی کودکان و دقت بالا در استفاده از ابزار‌های چند درگاهی و همچنین افزایش سرعت و دقت اطلاعات جمع‌آوری‌شده در بستر مجازی، مطالعه حاضر با هدف تهیه ابزار الکترونیکی برای غربالگری روان‌شناختی کودکان در قالب نسخه‌های گزارش معلم و والدین انجام شد.روش: جامعة دربرگیرنده والدین و معلمان دانش‌آموزان ابتدایی از سی‌ویک استان بود. از هر استان، دو شهر انتخاب و از هر شهر، دو مدرسه به‌صورت هدفمند انتخاب شد. گروه نمونه را ۲۴۲۰ والد و ۶۹۷۲ معلم تشکیل دادند. مدل مفهومی هر دو ابزار دارای هشت مفهوم اضطراب، افسردگی، فزون‌کنشی و نارسایی توجه، رفتار‌های ایذایی، نقص در انجام تکالیف تحصیلی و اجتماعی، خودتنظیمی، خودآسیب‌رسان و خطر سوءاستفاده از کودکان بود.یافته‌ها: تحلیل گویه نشان داد در نسخه‌های والدین، ۱۳۹ و معلم ۱۰۱ گویه از کفایت مناسب برخوردارند. تحلیل اکتشافی و تائیدی وجود ساختاری هشت عاملی در نسخه والدین و شش عاملی در نسخه معلم را نشان دادند. در ساختار نهایی نسخه معلم، دو مؤلفة رفتار تکانشی‌پرخاشگری به همراه نارسایی توجه و فزون‌کنشی و همچنین مؤلفة رفتار‌های خودآسیب‌رسان در کنار سوءاستفاده از کودک قرار گرفت. ضرایب اعتبار همگونی درونی آلفا (۷۳/۰- ۹۷/۰)، آلفای ترتیبی (۸۶/۰- ۹۸/۰) و امگا (۷۵/۰- ۹۷/۰) به دست آمد.نتیجه‌گیری: نسخه الکترونیکی گزارش والدین و معلم از روایی مناسب ساختاری و اعتبار برای استفاده در مقاصد بالینی و کلینیکی برخوردار است.