فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مادران کودکان اوتیسم در تنظیم هیجان و تعامل با فرزندشان با چالش‌های خاصی مواجه هستند و به آموزش و برنامه‌ریزی نیاز دارند. پژوهش حاضر با هدف تعیین میزان اثربخشی برنامه سال‌های شگفت‌انگیز بر تنظیم رفتاری هیجان مادران کودکان اوتیسم انجام شد. پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی و با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه مادران کودکان اوتیسم شهرستان شهرضا در اصفهان در سال تحصیلی 1399-1400 بود. نمونه شامل 20 مادر می‌شد که به روش نمونه‌گیری در دسترس از مرکز توانبخشی کودکان اوتیسم انتخاب شدند. آن‌ها به روش تصادفی در گروه‌های آزمایش و کنترل جایگزین شدند، به نحوی که در هر گروه ده آزمودنی بود. تمام آزمودنی‌ها پرسشنامه‌ تنظیم رفتاری هیجان (کرایج و گارنفسکی، 2019) را به عنوان پیش‌آزمون کامل کردند. گروه‌ آزمایش به مدت 12 جلسه تحت آموزش برنامه سال‌های شگفت‌انگیز قرار گرفت اما گروه کنترل از برنامه رایج مرکز استفاده کرد. برای تحلیل داده‌ها از آزمون یومان ویتنی استفاده شد. نتایج نشان داد که برنامه سال‌های شگفت‌انگیز به طور معناداری بر مولفه‌های اقدام به کار دیگر (0/023=P و 2/26-=Z)، کناره‌گیری (0/007=P و 2/68-=Z)، رویارویی فعال (0/001=P و 4/00-=Z) و جستجوی حمایت اجتماعی (0/001=P و 3/49-=Z) از تنظیم رفتاری هیجان در مادران کودکان اوتیسم تاثیر داشت. نتایج حاکی از آن بود که برنامه سال‌های شگفت‌انگیز با تمرکز بر تعامل والد-کودک، خودکارآمدی و شناخت هیجان‌های خود و دیگران می‌تواند به عنوان روشی مفید و موثر برای بهبود تنظیم رفتاری هیجان مادران کودکان اوتیسم مورد استفاده قرار گیرد.