فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور بررسی تحمل به تنش خشکی در اکوتیپ‌های چاودار و شناسایی منابع ژنتیکی متحمل، تعداد 9 اکوتیپ چاودار، به همراه رقم تجاری چاودار دانکو، مورد ارزیابی قرار گرفتند. تحمل به تنش خشکی در دو آزمایش جداگانه در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در دو سال زراعی متوالی 96-1395 و 97-1396 در مزرعه تحقیقاتی موسسه اصلاح و تهیه نهال و بذر ارزیابی شد. آزمایش نرمال تا پایان دوره رشد آبیاری شد، درحالی‌که آزمایش تنش تنها در دو مرحله کاشت و استقرار گیاه، آبیاری شد. صفات روز تا ظهور سنبله، روز تا گلدهی، سطح برگ‌پرچمی، عملکرد دانه، عملکرد علوفه، وزن هزار دانه و شاخص ­های تحمل به تنش در اکوتیپ ­ها ارزیابی شد. تجزیه واریانس مرکب صفات نشان داد، تیمار تنش خشکی اثر معنی­ داری بر صفات فنولوژیکی داشت و بر اساس مقایسات میانگین، باعث تسریع مراحل فنولوژیکی گیاه شد. از سوی دیگر صفات عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیکی نیز کاهش معنی ­داری را تحت شرایط تنش خشکی نشان دادند (به ترتیب 83.29 و 29.66 درصد). نتایج تجزیه به مؤلفه‌های اصلی، نشان داد در هر دو سال اکوتیپ­ هایی که دارای مقادیر پایین­تری در صفت روز تا ظهور سنبله بودند و یا به‌عبارت‌دیگر زودرس­تر بودند شاخص تحمل بالاتری داشتند. درمجموع نتایج نشان داد که اکوتیپ‌های شماره 4 (KC13139)، 119 (TN06-243) و رقم دانکو نسبت به سایر اکوتیپ‌های چاودار تحمل بالاتری نسبت به تنش خشکی اعمال‌شده داشتند، لذا اکوتیپ‌های برتر این آزمایش بودند؛ بنابراین در راستای شناسایی و معرفی منابع ژنتیکی متحمل نسبت به تنش خشکی، می‌توان از اکوتیپ‌های مذکور جهت ارزیابی­های تکمیلی و به‌کارگیری در برنامه­های به­نژادی بهره جست.