بررسی و مقایسه عملکرد ژنوتیپ‏های سورگوم علوفه ‏ای تحت شرایط تنش رطوبتی در منطقه جنوب کرمان

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، جیرفت، ایران

2 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، جیرفت، ایران

3 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، جیرفت، ایران

doi
10.22077/escs.2020.3860.1931
چکیده

سورگوم (Sorghum bicolor) گیاهی است که در تأمین خوراک انسان، دام و طیور اهمیت دارد. این گیاه مناسب کشت در مناطق خشک است. با توجه به کاهش منابع آبی و مصرف بیشتر آب در ذرت ، ضرورت جایگزینی آن با سورگوم در منطقه جنوب استان کرمان وجود دارد. به‏منظور شناسایی مناسب‏ترین رقم سورگوم متحمل به خشکی، آزمایشی دو ساله به‌صورت استریپ‏پلات در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با سه تکرار در سال‏های زراعی 1397 و 1398 انجام شد. عامل عمودی شامل رژیم آبیاری بر اساس میزان تبخیر از سطح تشتک تبخیر کلاس Aدر چهار سطح (90، 130، 180 و220 میلی‏متر) و فاکتور افقی شامل ژنوتیپ‌های سورگوم در چهار سطح (ارقام اسپیدفید، پگاه، لاین‏های KFS18 وKFS2 ) بود. نتایج نشان داد که رقم اسپیدفید در تیمار آبیاری پس از 90 میلی‏متر تبخیر از سطح تشتک تبخیر با عملکرد علوفه‌تر 298.42 تن در هکتار دارای بیشترین عملکرد علوفه‌تر بود. لاین KFS18 در شرایط آبیاری پس از 220 میلی‏متر، کمترین عملکرد علوفه‌تر را تولید نمود (142.49 تن در هکتار). رقم اسپیدفید با میانگین 41.69 تن در هکتار بیشترین عملکرد علوفه خشک را داشت و لاین KFS18 با میانگین 31.17 تن در هکتار کمترین عملکرد علوفه خشک را تولید نمود. بیشترین و کمترین عملکرد علوفه خشک نیز به ترتیب در شرایط آبیاری پس از 90 و 130 میلی‏متر به‏دست آمد (به‏ترتیب 46.22 و 39.70 تن در هکتار). از نظر کارایی مصرف آب بین سطوح اول (4.76 کیلوگرم بر متر مکعب) و دوم (4.49 کیلوگرم بر متر مکعب) آبیاری اختلاف آماری معنی‏ داری نداشت. با توجه به نتایج آزمایش می‏توان رقم اسپیدفید با آبیاری پس از 130 میلی‏متر تبخیر را برای تولید علوفه در منطقه پیشنهاد نمود.