کاربست نظریه مجموعه امنیتی منطقه‌ای در تحلیل مسائل و الگوهای روابط در جنوب آسیا

نویسندگان

1 دانشگاه علامه طباطبایی

2 دانشگاه علامه طباطبایی

doi
چکیده

پژوهش حاضر درصدد تبیین کارایی نظریه ­ی مجموعه ­ی امنیتی منطقه‌ای در تحلیل مسائل و پویش ­های امنیتی منطقه­ ی جنوب آسیاست. هدف بررسی و نشان دادن میزان ظرفیت‌های ذاتی این نظریه در تبیین پویش‌های امنیتی، الگوهای دوستی و دشمنی، نوع روابط میان واحدهای سیاسی و فهم مسائل این منطقه است. از این­رو، سؤال اصلی آن است که میزان کارکرد نظریه ­ی مجموعه ­ی امنیتی در تحلیل مسائل و پویش ­های امنیتی جنوب آسیا تا چه اندازه است و چگونه با کاربرد این نظریه می‌توان به فهم پویش­های امنیتی در این ناحیه رسید؟ فرضیه­ ی تحقیق این است که نظریه­ ی مجموعه­ ی امنیتی به خاطر نگاه چند بعدی، ضرورت بررسی توأمان فهم اجتماعی تحولات، کارکرد بالایی در تحلیل مسائل و پویش ­های امنیتی جنوب آسیا دارد. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و روش جمع ­آوری داده­ ها به صورت کتابخانه ­ای است. یافته­ های پژوهش بیان­گر این مهم است که نظریه ­ی مجموعه­ ی امنیتی به­ دلیل نگاه چند بعدی، ضرورت بررسی توأمان فهم اجتماعی تحولات و فهم روابط قدرت، شناخت نوع روابط میان واحدهای سیاسی موجود در منطقه­ ی جنوب آسیا را ممکن می­ سازد. مؤلفه­ ی اساسی در یافته ­ها درهم تندیدگی حاد هویتی-فرهنگی و از سوی دیگر، وابستگی­ های ژئوپلیتک و مادی ­پایه در این ناحیه است که منطق و دقایق این نظریه ­ی تحلیل و تبیین، این دو جنبه را توأمان فراهم می آورد. هرچند این نظریه، نقطه ­ی پایانی بر نظریه ­پردازی در زمینه ­ی امنیت منطقه‌ای نیست، ولی به علت ویژگی‌های اجتماعی، نوع اقدام سیاسی و تنش‌های منطقه‌ای در جنوب آسیا، می‌تواند نظریه‌ای مؤثر و کارا تلقی شود.