تعیین مناسبترین تاریخ کاشت و اکوتیپ سیر (Allium sativum L.) در جنوب کرمان
نویسندگان
1 دکترای اصلاح نباتات، دانشگاه ساری
2 عضو هیأت علمی بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، جیرفت، ایران
3 عضو هیأت علمی بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، جیرفت، ایران
doi
10.22092/aj.2020.110381.1366چکیده
به منظور دستیابی به مناسبترین اکوتیپ و تاریخ کاشت و همچنین برآورد تنوع ژنتیکی و وراثتپذری صفات آزمایشی به مدت دو سال در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان اجرا شد. آزمایش بصورت فاکتوریل برپایه طرح بلوک-های کامل تصادفی در سه تکرار بود. نتایج تجزیه مرکب نشان داد تاریخ کاشتهای مختلف از لحاظ اکثر صفات بهجزء ماده خشک و تعداد لایههای پوششی با یکدیگر متفاوت هستند. اثر اکوتیپ بر روی تمامی صفات معنیدار بود بطوریکه بیشترین عملکرد به اکوتیپهای مازندران و گیلان اختصاص یافت. همچنین مشخص شد صفات درصد گلدهی، تعداد سیرچه، وزن سیرچه، وزن پیاز و عملکرد تحت تاثیر اثر متقابل تاریخ کاشت در اکوتیپ قرار میگیرند بطوریکه بالاترین مقدار عملکرد مربوط به اکوتیپهای جیرفت و شهداد در تاریخ کاشت 15 شهریور میباشد. ضریب تغییرات ژنتیکی و فنوتیپی بالا برای صفات درصد گلدهی، تعداد سیرچه، وزن سیرچه و وزن پیاز مشاهده شد. وراثت پذیری عمومی برای صفات درصد گلدهی، تعداد سیرچه ها، وزن سیرچه و وزن پیاز بالا بدست آمد که نشان میدهد این صفات بیش تر تحت تاثیر ژنتیک هستند و احتمال مشاهده صفات با همین کیفیت در نسل بعد بیشتر است. تجزیه کلاستر اکوتیپها را در سه گروه قرار داد. اکوتیپهای هر گروه قرابت ژنتیکی بالایی با یکدیگر دارند. در نهایت رتبه بندی بر اساس روش آروناچالام و باندیوپادیای نشان داد که مناسبترین اکوتیپ از بین اکوتیپهای مطالعه شده، اکوتیپ جیرفت میباشد. بنابراین توصیه می گردد در این منطقه از اکوتیپ جیرفت جهت کشت استفاده گردد و کشت در شهریورماه انجام شود.
