ارائه مدل پیش‌بینی اضطراب‌ مدرسه براساس ذهنیت‌های طرح‌واره‌ای و دشواری در تنظیم‌ هیجان با میانجی‌گری تحمل‌ پریشانی در دانش‌آموزان

نویسندگان

1 استادیار، گروه روانشناسی تربیتی، موسسه آموزش عالی باختر، ایلام، ایران.

2 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی، موسسه آموزش عالی باختر، ایلام، ایران.

3 کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی، موسسه آموزش عالی باختر، ایلام، ایران.

doi
10.22034/jmpr.2024.60559.6087
چکیده

به دلیل اهمیت تحصیل در جوامع امروزی، اضطراب مدرسه به عنوان یک مسئله در حیطه سلامت روان دانش‌آموزان مورد توجه قرار گرفته ‌است. هدف این پژوهش ارائه مدل پیش‌بینی اضطراب مدرسه بر اساس ذهنیت‌های طرح‌واره‌ای و دشواری در تنظیم هیجان با نقش میانجی تحمل پریشانی در دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر ایلام بود. روش پژوهش توصیفی همبستگی از نوع مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر ایلام در سال تحصیلی 1402-1401 بودند که بر اساس آمار آموزش‌وپرورش تعداد آن‌ها 3521 نفر در قالب 16 مدرسه بود. حجم نمونه با توجه به جدول کرجسی و مورگان تعداد 361 نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شد. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه تحمل‌پریشانی سیمونز و گاهر (2005)، پرسشنامه دشواری در تنظیم‌هیجان گراتز و رومر (۲۰۰۴)، پرسشنامه ذهنیت طرح‌واره‌ای لوبستال و همکاران (2010) و پرسشنامه اضطراب مدرسه فیلیپس (1987) استفاده شد. داده‌ها با مدل‌یابی معادلات ساختاری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها‌ نشان داد که بین ذهنیت‌های طرحواره‌ای و دشواری در تنظیم هیجان و تحمل پریشانی با اضطراب مدرسه رابطه معناداری وجود دارد (0/01>P). همچنین مدل پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار است و ذهنیت‌های طرحواره‌ای و دشواری در تنظیم هیجان به طور مستقیم و با میانجی‌گری تحمل پریشانی بر اضطراب مدرسه در دانش‌آموزان تاثیر گذار و قابل پیش‌بینی می‌باشد (0/073=RMSEA و 0/906=GFI و 0/921=CFI و 0/913=NFI). نتیجه گرفته می‌شود دانش‌آموزانی که ذهنیت‌های طرحواره‌ای ناسازگار دارند و در تنظیم هیجان‌های خود مشکل دارند، قادر به تحمل پریشانی در موقعیت‌های پرچالش مدرسه نیستند و در نتیجه دچار اضطراب می‌شوند.