نقش تعدیل‌کنندگی کنش ‌تأملی در رابطۀ ادراک پذیرش- طرد والدینی و تنظیم هیجانات در نوجوانان

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی خانواده، پژوهشکدۀ خانواده، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 استادیار روان‌شناسی، پژوهشکدۀ خانواده، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.48308/apsy.2023.231548.1485
چکیده

هدف: هدف از پژوهش حاضر، آزمودن نقش تعدیل‌کنندگی کنش تأملی در رابطۀ ادراک پذیرش- طرد والدینی و تنظیم هیجانات در نوجوانان بود.  روش: این پژوهش از نوع مطالعات همبستگی است. جامعۀ آماری پژوهش را نوجوانان 18-14 سالۀ ایرانی تشکیل دادند. داده‌ها به روش نمونه‌گیری در دسترس از 400 نوجوان داوطلب شرکت در پژوهش جمع‌آوری شد. آن‌ها مجموعه‌ای از پرسشنامه‌هایی را به‌صورت آنلاین تکمیل کردند که این پرسشنامه‌ها شامل: پرسشنامۀ کنش تأملی فوناگی و همکاران (2016)، فرم کوتاه پرسشنامۀ پذیرش- طرد والدینی روهنر (2005) و دشواری در تنظیم هیجانات گراتز و روئمر (2004) بودند. برای پاسخ به سؤالات پژوهش از مدل‌یابی معادلات ساختاری استفاده شد. یافته‌ها: بین ادراک طرد پدر و مادر و همچنین بعد عدم قطعیت کنش تأملی با دشواری در تنظیم هیجانات نوجوانان رابطۀ مثبت و معناداری وجود دارد اما بعد قطعیت با دشواری در تنظیم هیجانات رابطۀ منفی معناداری داشت. همچنین بعد قطعیت کنش تأملی در رابطۀ ادراک طرد پدر و مادر با دشواری در تنظیم هیجانات نقش تعدیل‌کننده داشت؛ در حالی‌که بعد عدم قطعیت کنش تأملی نتوانست در رابطۀ ادراک طرد پدر و مادر با دشواری در تنظیم هیجانات نوجوانان نقش تعدیل‌کننده ایفا کند. نتیجه‌گیری: در صورتیکه نوجوانان از کنش تأملی خوبی برخوردار باشند، می‌توانند با تأثیرات ناشی از طرد والدینی به‌شکل مطلوب‌تری کنار آیند. بنابراین کمک به بهبود سطح کنش تأملی می‌تواند در دستور کار درمانگرانی قرار بگیرد که در حیطۀ کودک، نوجوان و روابط والد- فرزندی کار می‌کنند.