بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس شیوۀ فرزندپروری مبتنی بر توانمندی‌ها نسخه والد- کودک

نویسندگان

1 دکتری روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.48308/apsy.2023.230859.1462
چکیده

هدف: هدف پژوهش بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس شیوۀفرزندپروری مبتنی بر توانمندی‌ها نسخه والد- کودک بود. روش: روش پژوهش همبستگی است. جامعه آماری شامل والدین دارای نوجوان 12 تا 18 ساله و نوجوانان 12 تا 18 ساله شهر تهران بودند. با روش نمونه‌گیری در دسترس 196 والدین و 213 نوجوان انتخاب شدند. والدین به پرسشنامه شیوۀفرزندپروری مبتنی بر توانمندی‌های بزرگسالان (SBPA) و مقیاس خودکارآمدی والدین (PSAM) و نوجوانان به پرسشنامه بهزیستی روان‌شناختی ریف و پرسشنامه ادراک شیوۀفرزندپروری مبتنی بر توانمندی‌ها (PSBP) پاسخ دادند. جهت بررسی پایایی و روایی پرسشنامه‌ها از ضریب همسانی درونی، روایی همگرا و تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد تحلیل عاملی اکتشافی برای شیوۀ‌فرزندپروری مبتنی بر توانمندی‌های بزرگسالان دربرگیرنده سه عامل آگاهی از توانمندی‌ها، حمایت و تشویق است که همبستگی معنادار با خودکارآمدی والدین (001/0>p؛ 42/0= 19/0=r) بیانگر روایی همگرا است. پایایی مقیاس با فاصله زمانی یک‌ ماه 65/0 تا 89/0 به‌دست آمد. تحلیل عامل اکتشافی برای پرسشنامه ادراک شیوه‌فرزندپروری مبتنی بر توانمندی‌های نوجوانان دربرگیرنده سه عامل دریافت توجه و حمایت، شناخته شدن و دریافت فرصت است که همسبتگی معنادار با بهزیستی‌روان‌شناختی نوجوان (005/0، 001/0 >p: 59/0- 16/0=r) بیانگر روایی همگرا است. پایایی مقیاس با فاصله زمانی یک ماه 70/0 تا 84/0 به‌دست آمد. نتیجه‌گیری: هر دو پرسشنامه ابزاری روا و پایا هستند که می‌توان در تعامل والدین و کودک با تأکید بر توانمندی مورد استفاده قرار داد.