کاربرد رگرسیون حداقل مربعات فازی اصلاحشده در برآورد پارامترهای هیدرودینامیکی سفره محبوس با روش کوپر-ژاکوب (مطالعه موردی: دشت سوهان)
نویسندگان
1 دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
3 دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
10.22034/hydro.2020.10453چکیده
برآورد پارامترهای هیدرودینامیکی آبخوان یکی از مسائل مهم در مدیریت منابع آب زیرزمینی است. شناخت خصوصیات هیدرولیکی آبخوانها به منظور درک بهتر و تعیین الگوی جریان طبیعی یک آبخوان و سنجش آب زیرزمینی الزامی است. ضریب تراوایی و ضریب ذخیره از جمله ویژگیهای هیدرودینامیکی آبخوان هستند که به دلیل وجود ناهمگنیهای زمینشناسی، ناشی از وجود طبقات مختلف زیرسطحی، ممکن است دارای تغییرات مکانی زیادی باشند. برآورد این خصوصیات امکان پیشبینی کمی واکنش آبخوان به میزان تغذیه و تخلیه را فراهم میکند. روشهای مختلفی برای تخمین پارامترهای هیدرودینامیکی وجود دارد که میتوان به روشهایی چون: استفاده از فرمولهای تجربی، روشهای آزمایشگاهی، روشهای ژئوفیزیکی، آزمایش ردیابی و آزمون پمپاژ اشاره کرد. استفاده از دادههای آزمون پمپاژ به منظور برآورد پارامترهای هیدرودینامیکی آبخوان، از بهترین و متداولترین روشها، با قابلیت انعکاس گستره وسیعی از آبخوان میباشد. با استفاده از دادههای افت- زمان آزمون پمپاژ با روشهای مختلفی میتوان پارامترهای آبخوان را محاسبه نمود. معادله کوپر-ژاکوب جهت تعیین پارامترهای هیدرودینامیکی آبخوان، ضریب ذخیره و انتقال، برای آبخوان محبوس استفاده میشود. در این پژوهش از روش رگرسیون حداقل مربعات فازی اصلاح شده (Modified Fuzzy least-squares regression)، برای دادههای آزمون پمپاژ استفاده میشود تا دادههای آزمون پمپاژ غیردقیق را بهمنظور محاسبه شیب و عرض از مبدأ فازی به کار برده و سپس این مقدار را برای محاسبه ضریب ذخیره و قابلیت انتقال آبخوان توسط روش کوپر-ژاکوب استفاده نمود. برای محاسبه توابع فازی ضریب ذخیره و ضریب تراوایی از اصل توسعه استفاده شد. روش رگرسیون حداقل مربعات فازی اصلاحشده (MFLSR) توأم با روش کوپر-ژاکوب به شخص توانایی تحلیل عدم قطعیت ذاتی پارامترهای محاسبه شده را خواهد داد.