زیست و کنش صوفیانه‌ی میراحمد کشّی در آینه‌ی نسخه‌ی خطی «تحفه الرسول و فرید المکتوبات»

نویسندگان

1 استاد موسسه آموزش عالی ارم شیراز

2 استاد تمام دانشگاه شیراز

doi
10.48308/hlit.2017.98863
چکیده

چکیده تحفة الرسول و فرید المکتوبات نوشته­ی میر احمد کشّی از صوفیه و مشایخ نقشبندیه­ی ماوراء النهر در آغاز سده­ی سیزدهم قمری؛‌ نام کتابی است در تصوّف خواجگان که در آن نویسنده به پیروی از سنت شریعت، طریقت و ‌حقیقت، از علم فقه و ملزومات شرعی جهت تربیت سالکان نقشبندی در فصول اولیه آغاز کرده و در  فصول میانی و پایانی کتاب به عرفان و تصوف گراییده است. در این کتاب صبغه­های دگماتیک الهیات عرفانی برجسته است ، فقاهت بر آداب تصوف سایه گسترده و بخش های عرفانی کتاب به گونه ای تقلیدی، تکرار آموزه های عالیِ عارفان پیشین است، و ازاین رو می­توان آن را تصویری کامل از تصوف دوره­ی انحطاط به شمار آورد. اهمیت و ضرورت تحقیق در تصوف کهنه گرای نقشبندی ماوراءالنهر در قرن دوازده و سیزده موجب شده است تا در این مقاله با استفاده از منابع اسنادی به ویژه ارجاعات درون متنی به معرفی توصیفی تحلیلی نسخه­ی خطی «تحفه الرسول و فرید المکتوبات» پرداخته شود.این کتاب از نظر پی جویی شاخه­ای کوچک و گمشده در تاریخ تصوف نقشبندیه منبعی بسیار مهم و شایان توجه است.نسخه­ی منحصر به فرد این کتاب در کتابخانه­ی الملک عبدالعزیز مدینه­ی منوره در مجموعه­ی عارف حکمت به شماره­ی 1672 نگه­داری می­شود و سال استنساخ آن 1250هجری قمری ذکر شده است.