اثربخشی توانمندسازی شناختی بر حافظه کاری کلامی و دیداری-فضایی دانش‌آموزان دارای اختلال خواندن دوره دوم ابتدایی

نویسندگان

1 استادیار گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران

2 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه اراک، اراک، ایران

3 کارشناس ارشد گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی اجتماعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران

doi
10.22084/j.psychogy.2022.25881.2439
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف اثربخشی آموزش توانمندسازی شناختی بر حافظه فعال و پردازش دیداری-فضایی دانش‌آموزان دارای اختلال خواندن دوره دوم ابتدایی انجام شد.روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی از نوع طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل و با روش نمونه‌گیری هدفمند بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش­آموزان دارای اختلال خواندن مشغول به تحصیل در مدارس عادی در شهرستان اردکان بود که در سال 1400-1399 مشغول تحصیل بودند. نمونه آماری پژوهش حاضر 24 دانش‌آموز بودند که به‌صورت تصادفی در گروه آزمایش (12 نفر) و گروه کنترل (12 نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش به مدت 9 جلسه 60 دقیقه‌ای آموزش توانمندسازی شناختی را دریافت کردند و گروه کنترل نیز در لیست انتظار باقی ماندند. جمع‌آوری داده‌ها بر اساس آزمون‌های حافظه فعال دانیمن و کارپنتر، تکلیف بلوک‌های کرسی انجام پذیرفت.یافته‌ها: تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با تحلیل کوواریانس نشان داد که آموزش توانمندسازی شناختی بر افزایش ظرفیت حافظه فعال (0.000>p ، 98/29=F، ۶۱۲/0=η²) و ادراک دیداری-فضایی (0.000>p، 65/22=F، ۵۴۴/0=η²) تأثیر معناداری داشته است.نتیجه‌گیری: مطابق یافته‌های تحقیق می‌توان نتیجه گرفت که آموزش توانمندسازی شناختی در افزایش گنجایش حافظه فعال و ادراک دیداری- فضایی دانش‌آموزان دارای اختلال خواندن اثربخش است؛ بنابراین، آموزش توانمندسازی شناختی می‌تواند در کنار دیگر مداخلات مورد استفاده قرار گیرد تا بتوان مشکلات دانش‌آموزان دچار اختلال خواندن را کاهش داد.