تدوین و اعتباریابی بسته روانی- آموزشی مبتنی بر استعاره برای تبیین و مفهومسازی طرحوارههای حوزه خودگردانی و عملکرد مختل
نویسندگان
1 دانشجوی دکترا، گروه روانشناسی بالینی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
2 استادیار گروه روانشناسی بالینی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
3 استادیار گروه روانشناسی بالینی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
4 استادیار گروه روانشناسی بالینی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
doi
10.48308/apsy.2022.228004.1355چکیده
هدف: به دلیل بومی نبودن منابع اصلی روانشناسی یکی از چالشهای درمانگران ایرانی، نحوه ارائه مطالب و مداخلات روانشناختی به مراجعان است. طراحی و استفاده از استعارههای متناسب بافرهنگ و شرایط مراجع ایرانی به رفع این مسئله کمک میکند. این پژوهش با هدف طراحی و اعتبار یابی بسته روانی- آموزشی مبتنی بر استعاره برای تبیین و مفهومسازی طرحوارههای ناسازگار اولیه حوزه خودگردانی و عملکرد مختل انجامشده است. روش: پژوهشگر بر اساس مبانی طرحواره درمانی و استعارههای مراجعان، برای هر طرحواره حوزه خودگردانی و عملکرد مختل 5 استعاره (درمجموع 20 استعاره) طراحی و تدوین کرد و برای اعتبار یابی در اختیار پنل متخصصان 13 نفری قرار داد تا علاوه بر روایی کیفی، روایی محتوایی به شیوه کمی نیز انجام شود. در اعتبار یابی کمی از دو ضریب نسبی روایی محتوا (CVR) و شاخص روایی محتوا (CVI) استفاده شد. یافتهها: نتایج تحلیل آماری نشان داد که از بین 20 استعاره، 17 استعاره مقدار ضریب نسبی روایی محتوا و شاخص روایی محتوایی بالاتر از اندازه موردنیاز )54/0≤ CVR ) و 79/0≤ (CVI را به دست آورده و معتبر شناخته شدند. نتیجهگیری: با توجه به تأثیرات و کاربردهای استعاره در فرایند آموزش و رواندرمانی و بر اساس نتایج اعتبار یابی استعارههای طراحیشده، میتوان از این بسته روانی- آموزشی، در آموزش و جلسات طرحواره درمانی استفاده کرد.