بازی چرخِ گردون انگیزش و مشغولیتِ تحصیلی با دلِ دانش‌آموزان دارای پیشرفت تحصیلیِ پایین: افزایش شناخت‌ها و رفتارهای سازگار و کاهش ناسازگارها

نویسندگان

1 دانشیار، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

4 استاد، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.22084/j.psychogy.2023.27265.2542
چکیده

هدف: بر حسب ادبیات پژوهشی، ضعف در انگیزش و مشغولیتِ تحصیلی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عواملِ افت‌تحصیلی به شمار می‌رود. پژوهش حاضر با هدف آزمون تأثیر مداخله چندبعدی شناختی - رفتاری مبتنی بر نظریه مارتین بر انگیزش و مشغولیت تحصیلیِ دانش‌آموزان با پیشرفت تحصیلی پایین صورت گرفت. روش: با استفاده از یک طرح آزمایشی از نوع پس‌آزمون با گروه کنترل، 20 دانش‌آموز دختر پایه هفتم دارای پیشرفت تحصیلی پایین، در شهر تهران، بر حسب ملاک­‌های ورود و خروج و انجام مصاحبۀ بالینی انتخاب و سپس به‌صورت تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل منتسب شدند. در طی فرآیند مداخله، گروه آزمایش برنامۀ انگیزش و مشغولیت تحصیلی و گروه کنترل برنامۀ آموزشی مهارت‌های زندگی را به مدت 13 جلسۀ 60 دقیقه‌ای دریافت کردند. پس از پایان مداخله، هر دو گروه به مقیاس انگیزش و مشغولیتِ تحصیلی مارتین پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل واریانس چندمتغیری مورد تحلیل قرار گرفتند.   یافته‌ها: نتایج آزمون تحلیل واریانس چندمتغیری نشان داد که اجرای مداخله چندبعدی مبتنی بر نظریه مارتین باعث تغییرات معنی‌دار (0.01>P) در انگیزش و مشغولیت تحصیلی دانش­آموزان با پیشرفت تحصیلی پایین شد. این تغییرات معنی‌دار هم در سطح کلی و هم در سطح مؤلفه­های این سازه‌ها مشاهده شد.نتیجه‌­گیری: یافته‌های این پژوهش از تأثیرگذاری مداخله چندبعدی مارتین بر انگیزش و مشغولیت تحصیلی دانش‌آموزان حمایت می‌کند و استفاده از این برنامه را توسط مربیان و مشاوران تحصیلی در بافت آموزشی مستند می‌سازد.