مقایسه اثربخشی دو رویکرد تقویت شناختی بر بهبود مهارت خواندن دانش‌آموزان نارساخوان

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران.

doi
10.48308/apsy.2024.235808.1656
چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، مقایسة اثربخشی آموزش آگاهی واج‌شناسی و توانمندسازی شناختی بر بهبود مهارت خواندن (سرعت خواندن، صحت خواندن، درک متن و آگاهی واج‌شناسی) دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری خاص با مشکل خواندن بود. روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعة آماری پژوهش، دانش‌آموزان نارساخوان پایه‌ی سوم و چهارم مقطع ابتدایی مراجعه‌کننده به مرکز اختلال یادگیری شهرستان کاشان (1403 ـ 1402) بود. با روش نمونه‌گیری در دسترس، تعداد 36 دانش‌آموز انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل قرار گرفتند. برای یک گروه، آموزش آگاهی واج‌شناسی با کمک برنامة امین و برای گروه دیگر، توانمندسازی شناختی با کمک برنامة سام، هر کدام به مدت 12 جلسة 45 دقیقه‌ای اجرا شد. برای جمع‌آوری داده‌ها از آزمون تشخیصی سطح خواندن اصفهان (1384) استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که روش آموزش آگاهی واج‌شناسی بر بهبود مؤلفه‌های صحت خواندن، درک متن و آگاهی واج‌شناسی (0.05 >P) و توانمندسازی شناختی بر بهبود مؤلفه‌های سرعت خواندن، صحت خواندن، درک متن و آگاهی واج‌شناسی (0.05 >P) در دانش‌آموزان گروه آزمایش مؤثر بوده است. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج به دست آمده، روش آموزش آگاهی واج‌شناسی و توانمندسازی شناختی باعث بهبود مهارت خواندن در افراد نارساخوان می‌گردد و می‌تواند به عنوان یک روش در درمان اختلال یادگیری توسط مشاوران و متخصصان به کار گرفته شود.