بررسی عددی نحوه تاثیر زمان حدفاصل تردد قطارها بر نشست تحکیمی بستر رسی در راه‌آهن پرسرعت

نویسندگان

1 استادیار، گروه ژئوتکنیک، دانشکده عمران، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه ژئوتکنیک، دانشکده عمران، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22119/jte.2023.360116.2620
چکیده

تراکم‌پذیری خاک رس، به عنوان بستر مسیر راه‌آهن، می‌تواند یکی از مهم‌ترین موضوعات مورد بررسی در طراحی مسیر باشد؛ و باید ، رفتار رس و عملکرد آن متناسب با اعمال تنش ناشی از تردد قطار، مورد توجه قرار گیرد. به ویژه در راه‌آهن پرسرعت، با توجه به سرعت بالا و کوتاه بودن زمان عبور قطار به نسبت زمان حدفاصل دو عبور، که به تبع آن، تغییر شدت بار، قابل صرفنظر بوده و بارگذاری می‌تواند به صورت استاتیکی در نظر گرفته شود؛ فواصل عبور قطارها سهم بسزایی در مطالعه رفتار رس دارد؛ زیرا در واقع این زمان، فرصتی است که بخشی از تغییرشکل خاک رس بستر به حالت قبل بازگردد. هدف عمده این تحقیق، تعیین نحوه تاثیر فواصل عبور قطارها، بر میزان نشست تحکیمی رس بوده است؛ زیرا در بهینه‌سازی تواتر عبور قطارها، نقش بسیار موثری دارد. با مدل‌سازی بار معادل عبور همزمان دو قطار روی راه‌آهن پرسرعت در نرم‌افزار"Plaxis-2D"، و مقایسه مقادیر نشست کلی حاصل از بارگذاری ممتد طی مدت 50سال (معادل عمرمفید) و نیز بارگذاری غیرممتد به مدت 10روز، مشاهده شد مقدار نشست تحکیمی، با فاصله عبورها، نسبت عکس دارد؛ همچنین تغییرات اضافه فشار آب حفره‌ای و روند کاهش آن نیز در بارگذاری با فواصل بیشتر، مدت زیادتری به طول انجامید. از آنجا که پارامترهای تعیین نشست تحکیمی، به خصوصیات خاک‌ها (ضریب نفوذپذیریK، مدول الاستیسیتهE، ضریب پواسونν) وابسته است؛ در صورتی‌که نشست کلی محاسباتی برای مدت سرویس‌دهی خط راه‌آهن، از حدمجاز آیین‌نامه‌ای تجاوز نماید؛ باید تمهیداتی جهت اصلاح ویژگی‌های خاک بستر مسیر ریلی و تقویت آن، اندیشیده شود.