تاثیر روش‌های مختلف خاک‌ورزی بر برخی از ویژگی‌های فیزیکی خاک

نویسندگان

1 استادیار بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز،

doi
10.22092/aj.2019.122917.1328
چکیده

تاثیر سامانه‌های خاک‌ورزی حفاظتی و مرسوم بر خصوصیات فیزیکی خاک در اراضی ایستگاه تحقیقات کشاورزی داراب ارزیابی شد. تحقیق در مزرعه‌ای که سامانه‌های بی‌خاک‌ورزی، کم‌خاک‌ورزی و مرسوم، سالیان متمادی در جوار هم اعمال شده بود انجام شد. اثرات سامانه‌ها با آمار توصیفی و زمین‌آمار بررسی شد. نمونه‌برداری بصورت تصادفی و با توزیع یکنواخت انجام و ویژگی‌های بافت، EC، pH اندازه‌گیری شد. نفوذ آب به خاک با مدل‌های کوستیاکوف و فیلیپ بررسی شد. عملکرد گندم در 2 متر مربع در سایت‌های آزمایشی اندازه‌گیری شد. با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS، Excel و GS+ تجزیه و تحلیل انجام شد. نتایج نشان داد: عملکرد گندم از 1850 تا 8150 کیلوگرم در هکتار متغیّر بود. میانگین عملکرد گندم در کم‌خاک‌ورزی، بی‌خاک‌ورزی و مرسوم به ترتیب 6137، 4425 و 3589 کیلوگرم در هکتار و در سطح یک درصد اختلاف معنی‌دار داشت. بین ویژگی‌های خاک و ضرایب مدل‌های نفوذ همبستگی معنی‌داری وجود داشت. بهترین مدل نیم‌تغییرنما برای pH، EC، درصد شن، سیلت و رس و ضریب A مدل فیلیپ مدل کروی و برای ضریب a و b مدل کوستیاکوف و نفوذ تجمعی در 150 دقیقه مدل نمایی و برای ضریب S مدل فیلیپ، مدل گوسی بود. بهترین میان‌یاب برای pH، EC، درصد شن، درصد رس، ضریب a و S روش کریجینگ و برای درصد سیلت، ضریب b و A و نفوذ تجمعی در 150 دقیقه روش IDW بود. ضریب a و S نشان داد که خاک‌ورزی مرسوم با تهدید شرایط فیزیکی خاک حرکت آب در خاک را کاهش داده است. بهترین تیمار روش کم‌خاک‌ورزی بود.