اثربخشی زوج‌ درمانی رفتاری-هیجانی-عقلانی بر باورهای ارتباطی ناکارآمد زوجین متقاضی طلاق

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

2 استاد، گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

3 استادیار گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

4 استاد، گروه روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

doi
10.22034/jmpr.2024.14924
چکیده

بر اساس نتایج تحقیقات مختلف یکی از مهم‌ترین عوامل مشکل‌ساز که باعث افزایش تعارضات و حتی طلاق می‌شود، ادراک تحریف شده، باورها و تفکرات زوجین است، بنابراین، هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی زوج‌ درمانی عقلانی-هیجانی-رفتاری بر بهبود باورهای ارتباطی زوجین متقاض طلاق بود. مواد و روش‌ کار: روش‌شناسی این مطالعه نیمه‌آزمایشی با گروه گواه و طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری سه‌ماهه بود. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه زوجین متقاضی طلاق مراجعه‌کننده به مرکز مشاوره آرامش اندیشه شهرستان تبریز در هفت‌ماهه اول سال1400بود. نمونه شامل30 زوج داوطلب بود که به صورت تصادفی در دو گروه کنترل و آزمایش قرار گرفتند. در گروه آزمایش10 جلسه آموزش90 دقیقه‌ای اجرا شد. شرکت‌کنندگان در پژوهش در هرسه موقعیت به مقیاس باورهای ارتباطی پاسخ دادند. جهت تحلیل داده‌ها از روش تحلیل واریانس آمیخته (Mixed Model ANOVA) استفاده شد. زوج‌‌درمانی عقلانی-هیجانی-رفتاری بر بهبود باورهای ارتباطی ‌ناکارآمد ذهن‌خوانی(0/035>P)، تغییرناپذیری‌همسر(0/043>P) و تخریب‌کنندگی‌مخالفت (0/001>P)، در مرحله پس‌آزمون تأثیر معناداری داشته و این تأثیر در پیگیری سه‌ماهه پایدار مانده است. همچنین نتایج نشان داد، در هر دو مرحله پس‌آزمون و پیگیری در گروه آزمایش نمرات خرده مقیاس‌های ذهن‌خوانی، تغییرناپذیری‌همسر و تخریب‌کنندگی‌مخالفت زنان کمتر از مردان است(0/001>P)؛ که نشان می‌دهد زوج‌ درمانی عقلانی-هیجانی-رفتاری به طور معناداری بر بهبود باورهای ارتباطی ناکارآمد و باقی ماندن تأثیر مداخله در آنان مؤثرتر عمل نموده است. بنابراین می‌توان از این رویکرد به عنوان روش مداخله‌ای مؤثر برای کاهش و بهبود باورهای ارتباطی ناکارآمد در روابط تبادلی زوجین استفاده کرد.