رابطة کنترلگری اجبارگونه با رضایت زناشویی و دلزدگی در همسران با استفاده از مدل وابستگی متقابل عامل-شریک
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی خانواده، پژوهشکده خانواده، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 دانشیار پژوهشکده خانواده، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 دانشیار، پژوهشکده خانواده، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
10.48308/apsy.2023.231527.1484چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطة کنترلگری اجبارگونه با رضایت زناشویی و دلزدگی در همسران بود که باتوجه به ماهیت سؤالات و اهداف، از روش وابستگی متقابل عامل- شریک بهره گرفته شد. روش: طرح پژوهش حاضر از نوع توصیفی و همبستگی است. گروه نمونه شامل تمام زوجین ساکن در ایران بود که به فضای مجازی دسترسی داشتند. درنهایت ۱۱۳ زوج (۲۲۶ زن و شوهر) در سال ۱۴۰۱ و با روش نمونهگیری آنلاین و دردسترس انتخاب شدند. در این پژوهش مقیاس رفتارهای کنترلگرایانه (کوان و آرچر، ۲۰۰۵)، مقیاس رضایت زناشویی انریچ (۳۵ سؤالی اولسون و فاورز، ۱۹۹۳) و مقیاس دلزدگی زناشویی (پاینز، ۱۹۹۶) مورد استفاده قرار گرفت. به منظور ارزیابی اثرات بین فردی و رابطهای زوجین، تحلیل دادهها با مدل وابستگی متقابل عامل- شریک انجام شد. یافتهها: نتایج نشان دادند که اقدام به کنترلگری اجبارگونه در شوهران، پیشبینی کنندة رضایت و دلزدگی زناشویی در خود فرد و همسرانشان بود اما در زنان تنها پیشبینی کنندة دلزدگی زناشویی در خود فرد بود. قربانی کنترلگری اجبارگونه بودن در زنان پیشبینی کنندة رضایت و دلزدگی زناشویی در خود فرد و همسرانشان بود اما در شوهران تنها پیشبینی کنندة رضایت و دلزدگی زناشویی خود فرد بود. نتیجهگیری: یافتهها حاکی از اهمیت تمرکز بر رفتارهای کنترلگرایانة اجبارگونه در ارزیابی و درمان مشکلات مربوط به روابط همسران است. پیشنهاد میشود تا روانشناسان و زوجدرمانگران با درنظر گرفتن تأثیرات کنترلگری اجبارگونه بر رضایت و دلزدگی زناشویی، مداخلات مناسبی را درجهت بهبود روابط همسران طراحی کرده و بهکار گیرند.