رابطة کنترل‌گری اجبارگونه با رضایت زناشویی و دلزدگی در همسران با استفاده از مدل وابستگی متقابل عامل-شریک

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی خانواده، پژوهشکده خانواده، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 دانشیار پژوهشکده خانواده، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دانشیار، پژوهشکده خانواده، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.48308/apsy.2023.231527.1484
چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطة کنترل­گری اجبارگونه با رضایت زناشویی و دلزدگی در همسران بود که باتوجه به ماهیت سؤالات و اهداف، از روش وابستگی متقابل عامل- شریک بهره گرفته شد. روش: طرح پژوهش حاضر از نوع توصیفی و همبستگی است. گروه نمونه شامل تمام زوجین ساکن در ایران بود که به فضای مجازی دسترسی داشتند. درنهایت ۱۱۳ زوج (۲۲۶ زن و شوهر) در سال ۱۴۰۱ و با روش نمونه­گیری آنلاین و دردسترس انتخاب شدند. در این پژوهش مقیاس رفتار­های کنترل­گرایانه (کوان و آرچر، ۲۰۰۵)، مقیاس رضایت زناشویی انریچ (۳۵ سؤالی اولسون و فاورز، ۱۹۹۳) و مقیاس دلزدگی زناشویی (پاینز، ۱۹۹۶) مورد استفاده قرار گرفت. به منظور ارزیابی اثرات بین ­فردی و رابطه­‌ای زوجین، تحلیل داده­‌ها با مدل وابستگی متقابل عامل- شریک انجام شد. یافته‌ها: نتایج نشان دادند که اقدام به کنترل­گری اجبارگونه در شوهران، پیش‌­بینی­ کنندة رضایت و دلزدگی زناشویی در خود فرد و همسرانشان بود اما در زنان تنها پیش‌­بینی­ کنندة دلزدگی زناشویی در خود فرد بود. قربانی کنترل­گری اجبارگونه بودن در زنان پیش‌­بینی­ کنندة رضایت و دلزدگی زناشویی در خود فرد و همسرانشان بود اما در شوهران تنها پیش‌­بینی­ کنندة رضایت و دلزدگی زناشویی خود فرد بود. نتیجه­گیری: یافته­ها حاکی از اهمیت تمرکز بر رفتارهای کنترل­گرایانة اجبارگونه در ارزیابی و درمان مشکلات مربوط به روابط همسران است. پیشنهاد می­شود تا روانشناسان و زوج­درمانگران با درنظر گرفتن تأثیرات کنترل­گری اجبارگونه بر رضایت و دلزدگی زناشویی، مداخلات مناسبی را درجهت بهبود روابط همسران طراحی کرده و به­کار گیرند.