مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و معنویت درمانی بر افزایش تاب آوری و انعطاف پذیری روان شناختی مادران دارای کودکان با معلولیت جسمی و حرکتی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مشاوره، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

2 کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، روانشناس مرکز توانبخشی حرفه‌ای گلستان، کرمانشاه، ایران.

3 گروه مشاوره و راهنمایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

4 دکتری روانشناسی، مدرس مدعو، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، کرمانشاه، ایران.

doi
10.22034/jmpr.2024.59270.5935
چکیده

هدف از انجام پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و معنویت درمانی بر افزایش تاب آوری و انعطاف پذیری روان شناختی مادران دارای کودکان با معلولیت جسمی و حرکتی در سال 1403-1402 بود. پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی از نوع گروه‌های نابرابر با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون و دورۀ پیگیری یک‌ماهه با گروه گواه بود. جامعه‌یآماری پژوهش را تمامی مادران کودکان با معلولیت جسمی و حرکتی مراجعه‌کننده به مراکز توانبخشی و دانش‌آموزان تحت پوشش آموزش و پرورش استثنایی شهر کرمانشاه تشکیل دادند. نمونه پژوهش 45 نفر از مادران واجد شرایط بودند که به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایشی پذیرش و تعهد (15 نفر) و درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد (15 نفر) و یک گروه گواه (15 نفر) قرار گرفتند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه تاب آوری کانر و دیویدسون (2003) و پرسشنامه انعطاف پذیری روانشناختی استفاده شد. گروه‌های آزمایشی دوازده جلسه نود دقیقه‌ای درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد و معنویت درمانی را به‌صورت هفته‌ای یک‌بار دریافت کردند و برای گروه گواه مداخله‌ای ارائه نشد. داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس آمیخته با اندازه‌گیری مکرر در نرم‌افزار SPSS نسخه 26 تحلیل شدند. نتایج نشان داد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و معنویت درمانی دربهبود تاب آوری و انعطاف پذیری روانشناختی تاثیر دارد. همچنین نتایج نشان داد که معنویت درمانی نسبت به درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد نقش بیشتری در بهبود تاب آوری مادران دارای فرزند معلول جسمی حرکتی دارد.