هیدروژئوشیمی و پایش کیفی تالاب کارستی- گچی برم‌شور در استان خوزستان

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود

2 استادیار زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود

3 استادیار زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود

doi
10.22034/hydro.2019.7093
چکیده

     تالاب دائمی برم­شور در استان خوزستان در مجاورت سازند تبخیری گچساران به صورت یک حوضه آبگیر بسته تشکیل شده­ است. هدف از این پژوهش، پایش کیفی و ارزیابی هیدروژئوشیمی تالاب طی دو دوره­ آماری فروردین و شهریور می‌باشد. به منظور انجام تحقیق نمونه­هایی از آبراهه ورودی سازند گچساران، سطح تالاب و عمق­های مختلف (1 تا 3 متر) به منظور ارزیابی غلظت عناصر اصلی و فلزات سنگین طی دو دوره آماری برداشت شد. تغییرات هدایت الکتریکی نمونه­های آبراهه ورودی به تالاب از s/cmµ920 در بالاترین نقطه آبراهه تاs/cmµ 1530 ورودی تالاب متغیر می‌باشد که این مقدار به حداکثرs/cmµ4290 در شهریور افزایش می­یابد. تیپ آب همه نمونه‌های سطحی، عمق و آبراهه ورودی در هر دو دوره آماری سولفاته کلسیک می‌باشد که حاصل انحلال ژیپس در اطراف تالاب و تبخیر شدید در منطقه است. همبستگی خوبی بین شاخص اشباع کلسیت، دولومیت و ژیپس در مقابل آنیون سولفات در دوره آماری فروردین­ماه وجود دارد درحالی­که در مقابل و در دوره آماری شهریور ماه بین شاخص­های اشباع و آنیون سولفات همبستگی پایینی وجود دارد که نشان می‌دهد علاوه بر انحلال ژیپس، تبخیر نیز در تغییرات شاخص اشباع این کانی­ها اثرگذار است. مهم‌ترین فرآیند مؤثر در ترکیب شیمیایی آب تالاب در اکثر نمونه‌ها بر اساس نمودار گیبس، واکنش متقابل آب و سنگ است. مقدار غلظت فلزات سنگین تالاب در 6 نقطه اندازه‌گیری به صورتZn>Pb>Fe>As  می­باشد. غلظت عناصر Pb،As ،Zn  در تمام نمونه‌ها در مقایسه با استاندارد WHO بیشتر اما در مقایسه با حد مجاز استاندارد FAO مناسب می‌باشد.