طراحی مقیاس امکان‌سنجی برنامه‌های آموزشی و روان‌درمانی: راهنمایی برای پژوهشگران

نویسندگان

1 استادیار روا‌ن‌شناسی، گروه روا‌ن‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 کاندیدای دکتری روا‌ن‌شناسی، گروه روا‌ن‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

3 دانشیار روا‌ن‌شناسی، گروه روا‌ن‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

doi
10.48308/apsy.2021.224241.1190
چکیده

هدف: اثربخشی مداخلات و برنامه­‌های آموزشی و درمانی در قالب مطالعات مداخله‌­ای، نیازمند ارزیابی اولیه برنامه و امکان­پذیر بودن اجرای آن است که در قالب مطالعه امکان­‌سنجی فراهم می‌­شود. هدف این مطالعه ارائه یک بررسی دقیق از مطالعه امکان­‌سنجی و مؤلفه‌­های آن و همچنین طراحی یک چک­لیست برای ارزیابی امکان­‌سنجی برنامه‌­ها و پروتکل­‌های روان‌شناختی است. روش: ابتدا با توجه به مؤلفه­‌های امکان­‌سنجی، یک چک­لیست در قالب 54 سؤال تهیه شد. پس از تدوین چک ­لیست، جهت بررسی نسبت روایی محتوایی و شاخص روایی محتوایی، 12 متخصص با استفاده از روش نمونه­‌گیری هدفمند انتخاب شدند و به میزان تناسب و ضرورت هر سؤال نمره دادند. یافته‌­ها: میزان تناسب سؤالات از 83/. تا 1 به دست آمد، نتایج S-CVI/UA و S-CVI/Ave و آلفای کرونباخ نشان داد چک­لیست حاضر از شاخص روایی محتوایی و پایایی بالایی برخوردار است. نتیجه­‌گیری: مطالعات امکان­سنجی برای اجرای موفقیت­‌آمیز مداخلات آزمایشی کنترل شده تصادفی به عنوان یکی از مطالعات مهم برای حمایت از اثربخشی مداخله، حیاتی است و شواهد محکمی برای قابل قبول بودن یک مداخله و امکان اجرای آن در بلندمدت فراهم می­‌کنند.