پیش‌بینی تمایل به خودکشی براساس طرحواره‌های ناسازگار اولیه با نقش میانجی‌ شیوه‌های حل‌مسئله در نوجوانان

نویسندگان

1 استادیار روان‌شناسی‌تربیتی دانشگاه باختر ایلام، ایران.

2 کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی دانشگاه باختر ایلام، ایران.

3 کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی دانشگاه باختر ایلام، ایران.

4 کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی دانشگاه آزاد ایلام، ایران.

doi
10.48308/apsy.2023.233281.1549
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل پیش‌بینی تمایل به خودکشی بر اساس طرحواره‌های ناسازگار اولیه با نقش میانجی شیوه‌های حل مسئله در نوجوانان شهر ایلام انجام گرفت. روش: پژوهش حاضر توصیفی- همبستگی از نوع مدلیابی معادلات ساختاری است، جامعه آماری پژوهش شامل تمامی نوجوانان 13 تا 18 سال شهر ایلام در شش ماهه اول سال 1401 (14384 نفر) بودند. نمونه پژوهش 328 نفر است که طبق فرمول کوکران در دو مرحله به صورت نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای (برحسب جنسیت) و نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزار اندازه‌گیری شامل، پرسشنامه افکار خودکشی بک (1999)، پرسشنامه استاندارد طرح‌واره یانگ و براون (2001) و پرسشنامه شیوه‌های حل‌مسئله هپنر و پترسن (1987) بود. برای تحلیل داده‌ها از روش مدلیابی معادلات ساختاری و تحلیل مسیر به کمک نرم‌افزارهای SPSS و AMOS استفاده شد. یافته‌ها: طرحواره‌های ناسازگار اولیه به‌طور مستقیم و نیز با میانجی شیوه‌های حل‌مسئله بر تمایل به خودکشی در نوجوانان شهر ایلام تاثیرگذار و قابل تبیین است. نتیجه‌گیری: شیوه‌های حل مسئله می‌تواند در تاثیر طرحواره‌های ناسازگار اولیه بر تمایل به خودکشی نوجوانان نقش میانجی داشته باشد. به این ترتیب می‌توان با شناسایی طرحواره‌های ناسازگار اولیه در نوجوانان، با آموزش شیوه‌های حل مسئله کارآمد، تمایل به خودکشی در موقعیت‌های بحرانی را در آنها کاهش داد.