فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: پژوهش حاضر  با هدف بررسی عوامل مؤثر در شکل‌گیری اختلال علائم جسمانی شکل در افراد دارای اختلال استرس پس از سانحه پیچیده انجام شد. روش: رویکرد مورد مطالعه در این پژوهش کیفی و از نوع داده‌بنیاد بود. تعداد 15 نفر دارای اختلال جسمانی شکل و اختلال استرس پس از سانحه پیچیده در دامنه سنی 18 -60 ساله شهر تهران که تمایل به مصاحبه و همکاری داشتند با روش نمونه‌گیری هدف‌مند تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. این افراد با استفاده از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و به ‌صورت عمیق مورد بررسی قرار گرفتند. تجزیه ‌و تحلیل داده‌ها با شیوه اشتراس و کوربین (2014) و با استفاده از نرم‌افزار مکس کیودا انجام شد. یافته‌ها: براساس یافته‌های حاصل از پژوهش، کدهای باز حول 90 مفهوم، کدهای محوری شامل 8 مفهوم و کدهای انتخابی در 4 مفهوم شامل عوامل علی (تعاملات مخرب خانواده)، عوامل زمینه‌ای (ویژگی هیجانی - شناختی کودک)، عوامل مداخله‌گر (والدگری منفعلانه - والدگری آرمان‌گرایانه) و راهبردها (راهبردهای رفتاری - شناختی کودک) استخراج شدند. نتیجه‌گیری: راهبردهای شناختی، هیجانی و رفتاری کودک در پاسخ به آسیب‌های دوران کودکی (تعاملات مخرب خانواده و والدگری مخرب) در شکل‌گیری و تداوم جسمانی‌سازی مؤثر است؛ بنابراین در پیشگیری از اختلال علائم جسمانی شکل در کودکان می‌توان از بهبود تعاملات مخرب خانواده و نیز در درمان افراد بزرگسال دارای اختلال جسمانی شکل می‌توان از راهبردهای مؤثر در تنظیم هیجانات، افکار و تغییر در تعاملات فرد بهره برد.