مطالعه تطبیقی مسئولیت مدنی ثبت کننده نام دامنه در قبال نقض حقوق مالکیت فکری اشخاص ثالث
نویسندگان
1 دکتری حقوق خصوصی و مدرس دانشگاه
2 دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
doi
10.22034/bs.2025.2041253.3025چکیده
مسئولیت ثبتکنندگان نام دامنه در قبال نقض حقوق مالکیت فکری اشخاص ثالث در مقررات ایران و آمریکا و همچنین مقررات شرکت نامها و نشانیهای اینترنتی(آیکان) در حد مطلوب مورد بحث واقع نگردیده و نیازمند تحلیل و واکاوی مبانی مسئولیت مدنی به لحاظ رویه عملی میباشد. با توجه به قواعد عام مسئولیت در قانون مدنی و قانون مسئولیت مدنی و ماده (66) قانون تجارت الکترونیکی و همچنین برمبنای تحوّلات رویه قضایی آمریکا در مسئولیت ثبتکننده نام دامنه در این زمینه در حقوق ایران و نظام حقوقی آمریکا تردیدی باقی نمیماند. همچنین در این دو نظام حقوقی استناد به شرط عدم مسئولیت توسط ثبتکنندگان نام دامنه در مقابل ثالث، مانع از تحقّق مسئولیت آنها و جبران خسارت زیان وی نمیباشد. بازنگری در قراردادهای ثبتنام دامنه در راستای اشاره به نقض مصادیق مختلف اموال فکری، در ارتباط با مقررات شرکت آیکان و همچنین پذیرش مسئولیت ایشان بهعنوان قاعده کلی و استثناء نمودن مسئولیت در مقابل متقاضی ثبت، آن هم به شکلی تعدیل شده، در قراردادهای ثبتنام دامنه شرکت مذکور و پژوهشگاه دانشهای بنیادی، ضروری است. همچنین در حقوق ایران، در مرحله ثبتنام دامنه، بایستی ارجاع به یک سیستم شناسایی و بررسی سوابق مالکیت فکری مرتبط با حقوق مالکیتی که نیاز به ثبت دارند، الزامی گردد. از سایر مبانی مسئولیت بهویژه نظریه خطر و قاعده احترام نیز در زمینه مسئولیت مذکور بهره برده شود و نقش رویه قضایی در این زمینه تحوّل یابد و ارتقا داده شود.