نقش واسطه‌ای حساسیت انزجاری در رابطه بین ابعاد سرشت و اختلال پانیک

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 استاد، روان‌شناسی بالینی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

3 استاد، روان‌شناسی بالینی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

4 استاد، روان‌شناسی بالینی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
10.48308/apsy.2022.225525.1248
چکیده

هدف: هدف از مطالعة حاضر بررسی نقش واسطه‌­ای حساسیت انزجاری در رابطة بین ابعاد سرشت با اختلال پانیک بود. روش: طرح پژوهش حاضر از نوع توصیفی همبستگی است. جامعة آماری پژوهش حاضر تمامی دانشجویان دانشگاه ارومیه در نیمسال تحصیلی 1398-1399 بودند که تعداد 377 نفر از آن‌ها با استفاده از نمونه‌­گیری خوشه‌­ای چندمرحله‌ای انتخاب و پرسش‌نامه‌های سرشت و منش (کلونینجر، شوراکیک و پرزیبرک، 1993)، حساسیت انزجاری (هیدت 1994) و نشانه‌های پانیک لیبویتز (1984) را تکمیل کردند. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل‌­یابی معادلات ساختاری انجام شد. همچنین برای طبقه­بندی، پردازش، تحلیل داده‌ها و بررسی فرضیه­‌های پژوهش از نرم‌افزار Smart-PLS استفاده شده است. یافته‌­ها: در پژوهش حاضر ضریب مسیر غیرمستقیم بین پاداش وابستگی (01/0p<، 309/0-β=) و پشتکار (01/0p<، 096/0-β=) با اختلال پانیک منفی و در سطح 01/0 معنادار بود. ضریب مسیر غیرمستقیم بین آسیب پرهیزی (01/0p<، 135/0β=) با اختلال پانیک مثبت و در سطح 01/0 معنادار بود. نتیجه‌­گیری: این یافته‌ها نقش سرشت در ایجاد اختلال پانیک را مورد تأیید قرار می‌دهد و بیانگر توجه هرچه بیشتر به مبانی زیستی در درمان اختلال پانیک است. همچنین مدل آسیب‌شناختی پیشنهادی حاضر می‌تواند به فهم بهتر نقش انزجار در آسیب روانی و اثربخشی درمان‌های شناختی رفتاری در افراد مبتلا به اختلالات اضطرابی از جمله اختلال پانیک کمک کند.

کلیدواژه‌ها