فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از اهداف اصلی پژوهش در جهان، اساساً رشد و توسعه علمی و به تبع آن، پیشرفت و رفاه جامعه است. در ایران، این هدف غالباً به فراموشی سپرده شده و نفس انتشار مقالات و تعداد آن­ها در مقایسه با سایر کشورهای جهان به یک هدف تبدیل گردیده است؛ چنان­که به لحاظ تعداد مقالات منتشرشده در مجلات بین­ المللی، ایرانیان مقامی چشم­گیر و بالا دارند، اما در تبدیل این مقالات به دستاوردهای صنعتی و یا کارآفرینی، نتیجه موفقی کسب نکرده ­اند. این پدیده که در گذشته در رشته­ های علوم پایه، فنی و مهندسی بیشتر مشاهده می ­شد، چند سالی است به حوزه علوم انسانی و به طور خاص علوم سیاسی و روابط بین ­الملل نیز تسرّی پیدا کرده است؛ به نحوی که شاهد روی آوردن اعضای هیئت علمی و دانشجویان به چاپ مقاله در مجلات دارای کیفیت پایین و حتی جعلی در خارج از ایران هستیم. مقاله پیش رو قصد دارد که اولاً ارزیابی ­ای از وضعیت رشته علوم سیاسی و روابط بین­ الملل به نسبت سایر رشته ­های علوم انسانی درخصوص این پدیده داشته باشد و ثانیاً به آسیب ­شناسی پژوهش ­های مذکور بپردازد. برای این منظور، از هر دو روش کمی و کیفی استفاده شده است. یافته­های پژوهش نشان می­ دهد که تعداد مجلات نامعتبر خارجی از سال 1391 تا  1396 رشد تصاعدی داشته است و بعد از رشته علوم اجتماعی و روانشناسی، پژوهش­گران رشته علوم سیاسی بیشترین گرایش را به سمت چاپ مقاله در این نشریات نشان داده­ اند. این درحالی است که چاپ مقاله در مجلات معتبر خارجی بسیار اندک بوده است. یافته­ های پژوهش همچنین گویای کیفیت پایین این مقالات به نسبت همتایان داخلی آن­ها بوده است. در آسیب ­شناسی این مسئله که به نوعی اخلاق حرفه­ای پژوهش را زیر سؤال می­ برد، عواملی همچون الزام اساتید به چاپ مقاله در نشریات خارجی برای ارتقای علمی، الزام دانشجو به چاپ مقاله برای دفاع از رساله، طولانی بودن فرایند چاپ مقاله در فصلنامه­ های داخلی، سنجش داوطلبان مقطع دکتری با تعداد مقالات و... احصا شده­ اند.