فرآیندهای هیدروژئوشیمیایی مؤثر بر کیفیت منابع آب زیرزمینی بخش میانی دشت نوق (غرب استان کرمان)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد زمین شناسی زیست محیطی، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 دانشیار بخش زمین شناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان

doi
10.22034/hydro.2019.6690
چکیده

      دشت نوق با حدود 3600 کیلومتر مربع وسعت در جنوب شرق ایران و غرب استان کرمان واقع شده است. موقعیت جغرافیایی آن بین 30 درجه و 61 دقیقه تا 31 درجه و 23 دقیقه عرض شمالی و 55 درجه و 32 دقیقه تا 56 درجه و 03 دقیقه طول شرقی قرار دارد. هدف این مطالعه، تعیین منشأ و ارزیابی نقش فرآیندهای تأثیرگذار بر کیفیت شیمیایی آب‌های زیرزمینی بخش میانی دشت نوق واقع در غرب استان کرمان است. بدین منظور 22 نمونه آب زیرزمینی از چاه‌های بهره‌برداری برداشت گردید. نقشه‌های هم غلظت و تحلیل‌های آماری ( آنالیز مؤلفه اصلی و آنالیز خوشه‌ای) روی این نمونه‌ها انجام شد. سپس غلظت فلزات سنگین(Mo، Ni، Fe، Mn، Pb، و Ag)، یون‌های اصلی ( Na+، Ca2+، Mg2+، Cl-،  SO42-و HCO3– ) به علاوه  EC  وpH  در صحرا سنجش شد. غلظت فلزات سنگین همراه با سایر یون‌ها و بعضی عناصر دیگر به طریق ICP-MS تعیین شد. به منظور شناسایی فرآیندهای تأثیر گذارنده نقشه‌های هم غلظت ترسیم و تفسیر گردیدند، شاخص‌های اشباع شدگی نمونه‌ها نسبت به هالیت، کلسیت، آراگونیت، دولومیت و ژیپس محاسبه و مورد ارزیابی قرار گرفتند و همچنین نمایه‌های کلروآلکان نمونه‌ها تعیین شدند. بر اساس موارد فوق مشخص گردید که فرآیندهای تبخیر آب، انحلال تبخیری‌ها، رسوب‌گذاری کلسیت و ژیپس، اکسید شدن سولفیدها، واجذب بعضی از فلزات سنگین، اثر اشتراک یونی، هیدرولیز سیلیکات‌ها و تبادل یونی کمابیش در این سفره آب زیرزمینی صورت گرفته و بر کیفیت آب تأثیر گذاشته‌اند.