بررسی تأثیر کاربرد باکتری های ازتوباکتر کروکوکوم و سودوموناس پوتیدا بر رنگیزه های فتوسنتزی و عملکرد گندم در شرایط تنش کادمیوم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فیزیولوژی گیاهی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز

2 دانشیار دانشگاه محقق اردبیلی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی زراعت و اصلاح نباتات، اردبیل

3 استادیار دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز

4 استاد دانشکده علوم طبیعی، سیتوفیزیولوژی، دانشگاه تبریز، تبریز

5 استادیار دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی اهر، دانشگاه تبریز

doi
10.22077/escs.2020.3512.1869
چکیده

آلودگی ناشی از فلزات سنگین یکی از مشکلات اساسی جوامع بشری در تولید محصولات کشاورزی است و به‌عنوان عامل اساسی تهدید سلامت بشر به شمار می‌رود. پژوهش حاضر به‌منظور بررسی امکان کاهش اثرات سمیت ناشی از آلودگی خاک با کادمیوم به‌وسیله کاربرد گونه‌های باکتریایی جنس ازتوباکتر و سودوموناس انجام گردید. برای این منظور، غلظت‌های صفر، 75، 150 و 300 میکرومولار کلرید کادمیوم به همراه باکتری‌های محرک رشد (ازتوباکتر کروکوکوم و سودوموناس پوتیدا) به دو رقم گندم (گنبد و کریم) اعمال شدند. صفات موردبررسی شامل محتوای رنگیزه‌های فتوسنتزی (کلروفیل a، b و کل) رنگیزه‌های کمکی (کارتنوئیدها، فلاونوئیدها)، عملکرد کوانتومی، SPAD، وزن خشک ساقه، عملکرد دانه، وزن دانه و تعداد دانه است. آزمایش‌ در قالب طرح کامل تصادفی (CRD) با سه تکرار و در شرایط گلخانه­ای انجام شدند. نتایج تجزیه واریانس صفات موردبررسی نشان داد که تنش کادمیوم موجب کاهش رنگیزه‌های فتوسنتزی، فلاونوئیدها، عملکرد کوانتومی و شاخص سبزینگی گردید اما میزان کارتنوئیدها افزایش یافت. حضور باکتری‌های محرک رشد موجب تخفیف اثرات تنش کادمیوم بر گیاهان گندم شد به‌طوری‌که شاخص‌های مذکور در گیاهان تیمار تلقیح شده با باکتری‌ها به‌صورت معنی‌داری افزایش نشان دادند