هیدروژئولوژی چشمه های کارستی تاقدیس سالدوران، استان چهارمحال و بختیاری

نویسندگان

1 استادیار هیدروژئولوژی، دانشگاه صنعتی شاهرود

2 دانشیار هیدروژئولوژی، دانشگاه صنعتی شاهرود

3 کارشناس ارشد هیدروژئولوژی، دانشکده علوم زمین. دانشگاه صنعتی شاهرود

doi
10.22034/hydro.2018.6451
چکیده

     تعیین مسیر حرکت آب در سفره­های کارستی بسیار حائز اهمیت است. منطقه کوهستانی سالدوران در استان چهارمحال و بختیاری واقع شده است. وجود سنگ‌های آهکی به شدت کارستی و میانگین بارش سالانه نسبتاً بالای منطقه باعث رخنمون چشمه­های کارستی بزرگ سراب باباحیدر، باغ­رستمو پیرغار در منطقه شده است. ارزیابی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی و همچنین بررسی جهت جریان آب زیرزمینی برای شناخت آبخوان کارستی تاقدیس سالدوران مهم می‌باشد. میزان نزولات جوی بیش از 600 میلی‌متر در سال بوده و اغلب ریزش‌های آسمانی به صورت برف می­باشد. میانگین دبی و هدایت الکتریکی به ترتیب برابر با m3/s 9/1 و mhos/cmµ 438 برای چشمه پیرغار،m3/s 3  و mhos/cmµ475 برای چشمه باغ رستم و m3/s 98/0 و mhos/cmµ 347 برای چشمه سراب باباحیدر اندازه‌گیری شده است. منحنی فرود چشمه­ها دارای دو شیب 1α (02/0) و 2α  (003/0) می‌باشد. در طی رژیم 1α که حدود چهار ماه طول می‌کشد، آبدهی چشمه ناشی از ذوب شدن برف‌ها است و حجم زیاد آب به وسیله مجراهاو کانال‌های بزرگ توسعه یافته‌کارستی تخلیه می‌شود. رژیم 2α حدود دو ماه طول می­کشد و آب خروجی چشمه به‌طور عمده از طریق شکستگی‌ها تأمین می­شود. رابطه کاملاٌ معکوسی بین هدایت الکتریکی و دبی چشمه مشاهده گردید. تغییرات قابل توجه آن‌ها، بیانگر توسعه‌یافتگی در آبخوان کارستی مورد مطالعه می­باشد.بر اساس پارامترهای مختلف هیدروژئولوژیکی و ژئوموفولوژیکی منطقه همانند دره­های کارستی، مسیر سینکهول­ها، چینه­شناسی، گسل­ها، درزه­ها، شیب و ارتفاع، جهت­های کلی جریان آب زیرزمینی از شمال­غرب به جنوب­شرق و در جهت محور تاقدیس سالدوران برآورد گردید.