کاربرد روش‌های سنجش ‌ازدور و ژئوالکتریک در اکتشاف آب‌های زیرزمینی مناطق کارستی جنوب کوهدشت، لرستان

نویسندگان

1 استاد دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد آب‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی

3 استادیار دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22034/hydro.2018.5686
چکیده

روش‌های سنجش ‌از ‌دور و GIS برای تلفیق دوازده عامل مؤثربر هیدروژئولوژی کارست، به‌منظور پتانسیل‌یابی منابع آبی کارست در منطقه جنوب شهر کوهدشت، استان لرستان، به کار گرفته شد. لایه‌های مورد نیاز با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای Bing Map، تصویر رستری DEM  و نقشه‌های رقومی تهیه شدند. لایه‌های اطلاعاتی براساس سهم هر عامل در پتانسیل آب زیرزمینی به‌صورت نقشه‌های معیار طبقه‌بندی مجدد شده و تمامی لایه‌ها با روش وزن دهی AHP در محیط GIS با یکدیگر تلفیق شدند. سپس با استفاده از شاخص هم‌پوشانی وزنی نقشه پتانسیل آب زیرزمینی منطقه تهیه گردید. نقشه موضوعی حاصله ابتدا با استفاده از آبدهی و موقعیت چاه‌های آهکی منطقه و سپس با استفاده از مطالعات ژئوالکتریک با حجم 178 سونداژ شلمبرژه (VES) با طول خط جریان AB=1000 m  که در منطقه ضرونی و پریان صورت گرفته صحت سنجی گردید. بر اساس نتایج مدل‌سازی معکوس تک‌بعدی و دوبعدی سونداژهای مقاومت‌ویژه، مخازن غنی آب کارستی در سازند آسماری در محل محور ناودیس مشخص شده است. بر اثر فرآیند چین‌خوردگی، در محل محور چین‌ها، تراکم بالای درزه‌ها ایجاد شده‌ و با نفوذ و جریان آب در داخل این درزه‌ها، فرآیند کارست شدگی باعث توسعه، گسترش و تشکیل حفرات و مجاری در آن‌ها گردیده و درنهایت آبخوان کارستی در سازند آسماری تشکیل گردیده‌ است. تطابق و تائید نواحی پتانسیل بالا با داده‌های سونداژ مقاومت‌ ویژه و چاه‌های با آبدهی زیاد نشان دهنده آن است که نقشه موضوعی ارائه شده از صحت خوبی برخوردار است.  نتایج این تحقیق استفاده تلفیقی از سنجش ‌از دور، GIS، داده‌های ژئوالکتریک و هیدروژئولوژی را در تعیین پتانسیل آب زیرزمینی کارست به‌خوبی نمایان ساخته است.