فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مدیریت منابع آب به‌ویژه آب‌های زیرزمینی، در مناطق خشک و نیمه‌خشک از اهمیت خاصی برخوردار است. عوامل مختلف طبیعی و انسانی در چند دهه اخیر باعث ایجاد شرایط بحرانی و افت سطح آب‌های زیرزمینی در بیشتر مناطق کشور از جمله دشت مهران استان ایلام شده است. هدف از این مطالعه بررسی عوامل مؤثر بر افت آب زیرزمینی در دشت مهران است. برای این منظور، از آمار سطح آب 23 حلقه پیزومتر موجود در منطقه طی یک دوره‌ی 20 ساله (94-1374) استفاده شد. پس از تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار ArcGIS با روش Kriging Ordinary (کریجینگ معمولی)، نقشه‌ی هم افت برای منطقه ترسیم شد. هیدروگراف واحد آب زیرزمینی نیز برای محدوده دشت به دست آمد. نتایج نشان داد که سطح آب زیرزمینی در منطقه کاهش داشته است. نقشه‌ی هم افت بیانگر این بود که بخش‌های مختلف دشت افتی بین 1 تا 32 متر داشته‌اند و مناطق با افت بیشتر منطبق بر منطقه‌ی تمرکز چاه‌های بهره‌برداری است. هیدروگراف تراز آب زیرزمینی نیز نشان داد که در طی 18 سال به میزان 2/16 متر یعنی به طور متوسط هر ساله 90 سانتیمتر‌ سطح آب کاهش یافته است. مهم‌ترین عوامل مؤثر بر افت آب زیرزمینی در دشت مهران افزایش تعداد چاه‌های‌ بهره‌برداری (برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی) و تأثیر خشک‌سالی‌های متوالی و در نتیجه کاهش تغذیه آبخوان تعیین گردید.