مقایسه اثربخشی درمان فراشناختی و درمان شفقت‌محور بر سرکوبگری عاطفی و خودنهان‌سازی در نوجوانان مبتلا به افسردگی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روانشناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، مازندارن، ایران.

2 استادیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران

doi
10.22034/jmpr.2024.17344
چکیده

افسردگی در نوجوانان رشد شخصی و شغلی را به شدت می‌تواند مختل کند. هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی درمان فراشناختی و درمان شفقت‌محور بر سرکوبگری عاطفی و خودنهان‌سازی در نوجوانان مبتلا به افسردگی بود. پژوهش نیمه‌‌آزمایشی و بر اساس طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه گواه بود جامعه آماری پژوهش شامل نوجوانان مبتلا به افسردگی مراجعه کننده به مرکز مشاوره آموزش و پرورش منطقه ۵ تهران در سال 1401 بودند که به روش نمونه‌گیری در دسترس تعداد 45 نفر انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه درمان فراشناختی، درمان شفقت‌محور و گروه گواه جایدهی شدند. گروه آزمایش 1 تحت جلسات درمان فراشناختی و گروه آزمایش 2 تحت جلسات درمان شفقت‌محور قرار گرفتند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه های افسردگی بک (1996)، سرکوبگری عاطفی لارسون و جاستین (1990) و پرسشنامه سازگاری وینبرگر (1971) بود. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS-24 و آزمون کوواریانس چند متغیره تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بین دو گروه آزمایش و گروه گواه تفاوت معناداری وجود دارد (0/05>P). همچنین درمان فراشناختی نسبت به درمان شفقت‌محور دارای اثربخشی بیشتری در کاهش سرکوبگری عاطفی و خودنهان‌سازی در نوجوانان بود (0/05>P). بر اساس یافته‌های پژوهش، درمان فراشناختی با سازماندهی مجدد هیجانی، کنترل شناختی و تحمل‌پذیری منجر به کاهش سرکوبگری عاطفی و خودنهان‌سازی نوجوانان مبتلا به افسردگی شد؛ بنابراین پیشنهاد می شود از این روش ها در کنار سایر روش های درمانی در جهت بهبود کیفیت زندگی نوجوانان مبتلا به افسردگی استفاده شود.