مقایسه کارایی بالینی ماتریکس درمان پذیرش و تعهد با درمان پذیرش و تعهد متمرکز بر شفقت و درمان شناختی- رفتاری هافمن بر اختلال اضطراب اجتماعی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
2 استادیار، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
3 استادیار، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
4 استادیار، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
doi
10.48308/apsy.2022.225361.1241چکیده
هدف: شواهد تجربی و نظری نشان میدهد که مداخله های شناختی- رفتاری، کارایی پایداری ندارند. پژوهش حاضر با هدف مقایسة کارایی بالینی ماتریکس درمان پذیرش و تعهد با درمان پذیرش و تعهد متمرکز بر شفقت و درمانشناختی- رفتاری هافمن بر اختلال اضطراب اجتماعی انجام شد. روش: این پژوهش از نوع کارآزمایی بالینی یکسر کور با طرح آزمایشی تکآزمودنی با خط پایة چندگانه ناهمزمان بود که بهروش نمونه گیری هدفمند در طی 12جلسۀ 60 دقیقه ای با پیگیری 2 ماهه بر روی 9 دانشجو با اختلال اضطراب اجتماعی اجرا شد. برای مقایسة نتایج این سه الگوی مداخله ای، از مقیاس اضطراب اجتماعی لیبویتز (هیمبرگ و همکاران، 1999)، فرم کوتاه مقیاس خود شفقتورزی (ریس و همکاران، 2011)، نسخۀ دوم پرسشنامۀ پذیرش و عمل (باند و همکاران، 2011) و پرسشنامۀ زندگی ارزشمند (ویلسون و همکاران، 2010) استفاده شد. دادهها به روش ترسیمدیداری، درصد بهبودی، شاخص تغییر پایا و شاخص های ششگانه کارایی بالینی تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که هر سه روش مداخله ای در کاهش اضطراب اجتماعی (2.58->Z) و افزایش انعطاف پذیری موثر و از لحاظ بالینی معنادار است (2.58Z>). با این وجود، درمانشناختی- رفتاری هافمن در افزایش خود شفقت ورزی و زندگی ارزشمند از لحاظ بالینی موثر و معنادار نبود (1.96>Z)، و این نتایج نیز در پایان دورۀ پیگیری 2ماهه حفظ شد. نتیجه گیری: بنابراین ماتریکس درمان پذیرش و تعهد و درمان پذیرش و تعهد متمرکز بر شفقت از نظر اندازه تغییر، ثبات، کلیت تغییر و ایمنی در مقایسه با درمانشناختی- رفتاری هافمن، کارایی بالینی موثرتری دارند، اما هر سه روش مداخله در میزان پذیرش و عمومیت تغییر مشابه بودند.