ارزیابی اثر احداث آب‌بندان بر تراز آب زیرزمینی، مطالعه موردی: حوزه آبریز گرگان‌رود استان گلستان

نویسندگان

1 دانشگاه گلستان

2 دانشگاه گلستان

doi
10.22034/hydro.2017.5421
چکیده

با بررسی نوسانات تراز آب 359 حلقه چاه مشاهده­ای در قبل و بعد از احداث 251 آب­بندان در حوزه آبریز گرگان­رود استان گلستان، اثر احداث آب‌بندان‌ها در بهبود تراز آب زیرزمینی مورد ارزیابی قرار گرفت. در این تحقیق آب‌بندان‌هایی انتخاب شدند که چاه­های مشاهده­ای پیرامون آن‌ها وجود داشت. کلیه چاه­های مشاهده­ای که تراز سطح ایستابی آن پائین­­­تر از تراز آب در آب­بندان بوده مورد ارزیابی قرار گرفت. در این میان تعداد 31 آب­بندان اثر خود را بر 33 چاه مشاهده­ای به وضوح نشان دادند؛ در نتیجه 4/12 درصد آب‌بندان‌های استان دارای اثر مثبت بر تراز آب زیرزمینی هستند.با تهیه نقشه پراکنش کلیه آب‌بندان‌ها و چاه­های مشاهده­ای و انطباق آن‌ها بر هم و با داشتن داده‌های نوسانات چاه­های مشاهده­ای در قبل و بعد از احداث آب­بندان نحوه اثرگذاری آب­بندان بر بهبود آبخوان بررسی شد.در این تحقیق، پارامترهای ارزیابی تأثیر آب­بندان بر توسعه آبخوان شامل زمان تأثیرگذاری آب بر تراز چاه­ها، بالاآمدگی سالانه آب و جبران سالانه تراز آب است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد، تا فاصله 3/8 کیلومتر آب‌بندان‌ها بر تراز آب زیرزمینی اثر مثبت داشتند و حداکثر باعث بالا آمدن 114 سانتی‌متر از تراز آب زیرزمینی شد. به میزان حداکثر  184 سانتی‌متر جبران سالانه تراز آب رخ داده است. بر پایه یک مقیاس رتبه‌ای معیارهای ارزیابی، درجه‌بندی شده و بر اساس آن‌ها کارایی آب‌بندان‌ها در درجات کم (2/31%)، متوسط (4/20%)، مناسب (2/17%)، خوب (5/21%) و عالی (7/9%) قرار گرفتند.