بررسی تأثیر دیوار آب‌بند بر گرادیان هیدرولیکی و نشت در سد سنگریزه‌ای سبلان با شبیه‌سازی عددی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز.

2 دانشجوی دکتری، گرایش سازه های آبی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز.

3 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز.

doi
10.22034/hydro.2017.4976
چکیده

نشت و جریان آب یکی از مهم‌ترین عوامل در طراحی سدهای خاکی و سنگریزه‌ای است. نشت از پی سدهای خاکی را می­توان با استفاده از دیوار آب‌بند کنترل کرد. ارتفاع هیدرولیکی در محل اتصال دیوار آب‌بند و هسته رسی کاهش می‌یابد که پیامد آن افزایش مقدار گرادیان هیدرولیکی می‌باشد. بنابراین، در این تحقیق اثر دیوار آب‌بند بر روی بعضی از پارامترهای طراحی در سد سنگریزه‌ای سبلان مورد بررسی قرار گرفته است. برای این منظور دیوار آب‌بند در موقعیت‌های مختلف با عمق و مقادیر نفوذپذیری­های متفاوت در پی سد فرض شده و تحلیل‌شده است. نتایج این مطالعه نشان داد که بیشینه گرادیان هیدرولیکی در پی سد سبلان، در دیوار آب‌بند اتفاق می‌افتد. تغییر در موقعیت دیوار آب‌بند سد برای دستیابی به حداقل گرادیان هیدرولیکی نشان داد که محل بهینه به لحاظ حداقل گرادیان هیدرولیکی، پنجه هسته و به لحاظ کاهش دبی نشتی در پاشنه هسته می‌باشد. با کاهش نفوذپذیری و افزایش عمق دیوار آب‌بند، گرادیان هیدرولیکی افزایش یافته و مقدار نشت کاهش می‌یابد. تأثیر نفوذپذیری و عمق دیوار آب‌بند بر مقدار نشت آب سد سبلان با  مقادیر متناظر سد کرخه مقایسه گردیده و تطابق مناسبی ملاحظه گردید.