برآورد پارامترهای هیدرولیکی لایه‌های آبدار با روش ژئو الکتریک (مطالعه موردی: دشت چهاردولی، استان کردستان )

نویسندگان

1 دانشیار،گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان.

2 کارشناس ارشد مهندسی منابع آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

3 کارشناس ارشد آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

doi
10.22034/hydro.2017.5004
چکیده

آگاهی از پارامترهای هیدرولیکی لایه‌های آب‌دار برای مدیریت و توسعه منابع آب زیرزمینی از اهمیت زیادی برخوردار است. روش ژئوالکتریک یکی از جدیدترین روش‌هایی است که با هزینه کم و دقت قابل ‌قبول می‌تواند نقش مهمی را در تعیین این پارامترها ایفا کند. در تحقیق حاضر 100 سونداژ الکتریکی قائم با آرایش شلومبرژه به‌منظور تعیین وضعیت دشت چهاردولی واقع در استان کردستان برداشت گردید. مجموعه اطلاعات پمپاژ (آزمون افت پله‌ای) با مراجعه به شرکت آب منطقه‌ای کردستان گردآوری شده و جهت تعیین ضرایب هیدرولیکی مورد تحلیل قرار گرفت. 29 سونداژ الکتریکی با توجه به موقعیتشان برای تعیین ضرایب هیدرولیکی آبخوان دشت مورد مطالعه انتخاب گردید. پس از تفسیر سونداژها به کمک نرم‌افزار IPI2Win (v3.1.2) ضخامت و مقاومت الکتریکی لایه‌های زیرسطحی، همچنین مقاومت عرضی و مقاومت عرضی اصلاح‌شده تعیین شد. برآورد ضرایب هیدرولیکی به روش ژئوالکتریک بر اساس محاسباتی است که سینگال و نیواس ارائه کرده‌اند، محاسباتی که از مقاومت عرضی اصلاح‌شده بهره می‌گیرد. بررسی‌های انجام شده نشان دادند که مقادیر () در دشت چهاردولی در 3 ناحیه مستقل مقادیر ثابتی دارند. نتایج به دست آمده از روش ژئوالکتریک با نتایج روش افت پله‌ای مقایسه گردید. نتایج آزمون t-test نشان می‌دهد قابلیت انتقال در دو روش ژئوالکتریک و افت پله‌ای، تفاوت معنی‌داری نداشته است. رابطه همبستگی که بین ضریب قابلیت انتقال و مقاومت عرضی اصلاح‌شده به دست آمد نشان‌دهنده صحت آزمایش‌ها در این دشت و همچنین تأییدی بر مطالعات قبلی سینگال و نیواس می‌باشد.