بررسی مقایسه ای قدرت نرم در سیاست خارجی ایران و ترکیه در منطقه غرب آسیا با تاکید بر فلسطین
نویسندگان
1 استادیار روابط بین الملل دانشگاه گیلان
2 استادیار علوم سیاسی دانشگاه گیلان
doi
چکیده
منطقه غرب آسیا یکی از مهمترین مناطق بینالمللی است که در دهههای اخیر با تحولات عمیق و گستردهای روبهرو شده است. با توجه به اهمیت روزافزون فرهنگ در روابط بینالملل و تأثیرگذاری این مؤلفه بر کشورها، به ویژه اثربخشی عناصر فرهنگی ایران و ترکیه، نگارندگان در چارچوب نظریه قدرت نرم جوزف نای و با رویکرد مقایسهای به طرح این پرسش اساسی پرداختهاند که: تأثیر قدرت نرم ایران و ترکیه در سیاست خارجی آنها نسبت به مسئله فلسطین چیست و دارای چه محدودیتهایی میباشد؟ فرضیه اصلی پژوهش این است که قدرت نرم ایران عمدتاً در لایه مقاومت فلسطین (مانند حمایت از گروههای مقاومت از طریق دیپلماسی عمومی و رسانههای فرهنگی) بروز یافته، در حالی که قدرت نرم ترکیه بیشتر در لایه دیپلماسی و اقتصاد (مانند کمکهای آژانس همکاری و کمک و مبادلات تجاری) متمرکز است، اما هر دو با محدودیتهایی مانند تناقضات ارزشی-عملی و چالشهای جذب عمومی مواجهاند. مقایسه نشان میدهد ایران در جذب لایههای مقاومتی موفقتر است (با تأثیر 70% بر اساس نظرسنجیهای منطقهای)، در حالی که ترکیه در دیپلماسی اقتصادی پیشتاز است اما با چالشهای داخلی مانند سرکوب اعتراضات روبرو است. این پژوهش براساس رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روشهای پژوهش کیفی انجام پذیرفته و اطلاعات از منابع اسنادی-کتابخانهای و تارنماهای معتبر فضای مجازی جمعآوری شده است.
