A semantic Analysis of the Synonymous Words in the Two Verses "Bashsharnāhu bi Ghulāmin ʿAlīm" and "Bashsharnāhu bi Ghulāmin Ḥalīm" from an Educational Perspective
نویسندگان
1 Associate Professor, Department of Quran and Hadith Sciences, Ayatollah Boroujerdi University, Boroujerd, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Quran and Hadith Sciences, Ayatollah Boroujerdi University, Boroujerd, Iran.
3 Department of Arabic Language and Literature, Payam Noor University, Tehran, Iran
4 Master's student, Department of Arabic Language and Literature, Payam Noor University, Tehran, Iran
doi
10.30473/quran.2026.77170.1376چکیده
چکیدهاین پژوهش به تحلیل معناشناختی دو تعبیر قرآنی «غلام علیم» و «غلام حلیم» در آیات مربوط به بشارت الهی درباره فرزندان ابراهیم (ع) میپردازد. بیان مسئله آن است که چرا قرآن در توصیف یکی از فرزندان از واژه «علیم» و در توصیف دیگری از واژه «حلیم» استفاده کرده است و این تفاوت چه پیامدهای تربیتی دارد. اهمیت تحقیق از آن جهت است که معناشناسی واژگان مترادف در قرآن به فهم لایههای عمیقتری از تربیت انبیا کمک میکند. پرسش اصلی تحقیق این است: «تفاوت معنایی علیم و حلیم در بافت قرآنی چیست و چه دلالتهای تربیتی در پرورش نسل دارد؟» روش تحقیق، تطبیقی است و با استفاده از منابع تفسیری، لغوی، و مطالعات معناشناسی قرآن، دو صفت برجسته یعنی «علیم» و «حلیم» را در دو آیه متناظر بررسی میکند. یافتهها نشان میدهد «علیم» به جنبه معرفتی و عقلانی انسان اشاره دارد، درحالیکه «حلیم» به جنبه کنترلی، اخلاقی و مدیریت هیجانات مرتبط است. نتیجه این تحلیل نشان میدهد تربیت قرآنی بر تلفیق دانش و حلم در شکلگیری شخصیت مطلوب تأکید دارد.
