گونه شناسی رویکردها و نظریات زیربنایی قابلیت‌ پویای بازاریابی

نویسندگان

1 استاد گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

4 دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22034/bs.2024.2017558.2899
چکیده

هدف این پژوهش تحلیل محتوای کیفی رویکردها و نظریه‌های زیربنایی قابلیت پویای بازاریابی و ارائه یک گونه‌شناسی جامع از آن‌ها می‌باشد. از این‌رو با بررسی مقالات پایگاه‌های اطلاعاتی خارجی شامل اسکوپوس، وب.آو.ساینس و گوگل اسکالر و همچنین پایگاه‌های اطلاعاتی داخلی کشور با استفاده از تحلیل محتوای کیفی و مبتنی بر روش نمونه‌گیری نظری در نهایت 61 مقاله در بازه زمانی سال‌های 2000 الی 2023 انتخاب و بررسی شدند. یافته‌های پژوهش حاضر ضمن شناسایی انواع رویکردهای نظری و تئوری‌های زیربنایی مرتبط با آن‌ها، هشت رویکرد شناسایی‌شده را در سه دسته کلی به ترتیب زیر طبقه‌بندی کرده است: دسته اول (رویکردهای اولیه) شامل رویکردهای مبتنی بر منابع و مبتنی بر دانش، دسته دوم (رویکردهای میانه) شامل رویکردهای بنیان‌های خرد، چندسطحی (سلسله‌‌مراتبی) و فرایندی؛ و دسته سوم (رویکردهای نوین) شامل رویکردهای سیستمی، پیکره‌بندی و معماری قابلیت‌ها. نتایج همچنین نشان داد که با استفاده از رویکردهای یکپارچه‌تر مانند رویکرد سیستمی، سلسله‌مراتبی و معماری قابلیت‌ها توسط محققان آتی، می‌توان با بررسی چگونگی تعامل و درهم تنیدگی انواع قابلیت‌های سطوح مختلف، به چارچوب‌ها و مدل‌های کاربردی‌تر و قابل‌اجراتری در حوزه قابلیت پویای بازاریابی دست پیدا کرد. از سوی دیگر نتایج همچنین نشان با توجه به ضرورت خودکفایی در تولید کالاهای داخلی و اهمیت صادرات محصولات غیرنفتی در کشور، رویکرد قابلیت پویای بازاریابی این امکان را برای مدیران شرکت‌ها فراهم می‌سازد تا با جذب دانش مرتبط با بازار، کشف نیازهای آشکار و پنهان مشتریان و رصد دقیق فرصت‌های محیطی به ارائه محصولات و خدمات جدید مطابق با نیازها و خواسته‌های مشتریان بپردازند.