فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ثبت تجار حقیقی به‌عنوان مکانیزمی جهت شناسایی تجار و تمایز آنها از غیر تجار است که به واسطه آثار حقوقی ویژه‌ای که به منظور تامین امنیت معاملاتی دارد، مورد توجه مقنن در کشورهای تابع نظام حقوق نوشته قرار گرفته است. با این‌حال جوامع مختلف بر اساس نیازسنجی‌های خود و مبانی بنیادینشان در موضوعی، شخصی یا مختلط بودن نظام حقوق تجارت، مدلی از نظام ثبت تجار حقیقی را پیش‌بینی کرده‌اند که دارای تفاوت‌های اساسی با یکدیگر بوده و کارکردهای حقوقی متفاوتی را از خود بروز می‌دهند. بر این اساس پرسش قابل طرح آن است که ثبت تجار حقیقی اساسا چه کارکردهایی را ارائه می‌دهد و با توجه به این کارکردها، اقسام نظام‌های ثبت تجار حقیقی کدامند. این پژوهش با نگاهی تطبیقی تحلیلی به این نتیجه رسیده که اساسا ثبت تجار حقیقی با دو هدف «تسریع،تسهیل و تأمین عملیات تجاری» در بعد خصوصی و «کنترل و نظارت حاکمیتی بر تجارت» در بعد عمومی پا به عرصۀ وجود گذاشته است و در این عرصه، نظام‌های حقوقی از سه الگوی متفاوت بر اساس مولفۀ «نقش دفتر ثبت تجاری در شناسایی تجار حقیقی» بهره‌ برده‌اند که سیستم ثبتی مبتنی بر نظام شخصی در تحقق کارکردهای حقوقی مورد انتظار از سیستم ثبت تجار نسبت به دو سیستم دیگر کارآمدتر است. در همین راستا برای پیاده‌سازی نظام ثبت شخصی در حقوق ایران برخی اصلاحات قانونی مورد توصیه است.