همکاری استراتژیک ایران و روسیه: ارتقای جایگاه و مقابله با یکجانبهگرایی
نویسندگان
1 استادیار گروه روابط بین الملل دانشگاه تهران، ایران
2 کارشناسیارشد روابطبینالملل دانشگاه تهران، ایران
doi
چکیده
وضعیت امنیتی منطقه غرب آسیا، ضرورت پویایی دکترین سیاست خارجی ایران را برای ارتقای جایگاه و سطح کنشگری در تعاملات میان قدرتهای منطقهای برجسته کرده و ازاینرو، تقویت روابط نظامی و سیاسی با روسیه به عنوان یک راهبرد استراتژیک در رفتار سیاست خارجی ایران صورتبندی شده است. حال سؤال اساسی پژوهش این است که چه ظرفیتی در روابط دو کشور وجود دارد که موجب گسترش همکاریهای نظامی و مناسبات سیاسی میان ایران و روسیه شده و تعاملات دو کشور را به سطح روابط راهبردی و استراتژیک رسانده است؟ پژوهش حاضر با هدف بررسی مناسبات سیاسی- امنیتی و نظامی ایران و روسیه در نظام بین الملل انجام شد. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر رویکرد توصیفی- تحلیلی بود. یافتهها نشان داد شکلگیری همکاری استراتژیک ایران و روسیه ناشی از فهم و نوع نگرش دو بازیگر به مساله "جایگاه" است. بدین معنا که مقابله با یکجانبهگرایی امریکا، افزایش تواناییهای نظامی و کسب جایگاه نسبی بالاتر؛ بیشینه سازی قدرت/ امنیت در مناسبات همکاریجویانه، ناسازگاری از جایگاه و نارضایتی از آن و تلاش برای حداکثرسازی قدرت/ امنیت جهت ارتقای جایگاه موجب افزایش سطح همکاریها و گاه ترسیم اهداف بلندمدت همسو؛ اشتراک نظر در مسائل راهبردی؛ همکاریهای اقتصادی و باورمندی مشابه به نقش دشمن مشترک در مناسبات آتی موجب شکلگیری روابط عمیق و همکاریهای استراتژیک بین ایران و روسیه شده است.